Το πλοίο του διάσημου εξερευνητή Sir Ernest Shackleton εντοπίστηκε στο βυθό της θάλασσας Weddell, ανατολικά της Ανταρκτικής χερσονήσου, 107 χρόνια μετά την εξαφάνισή του. Τον Φεβρουάριο, η αποστολή Endurance22 ξεκίνησε από το Κέιπ Τάουν της Νότιας Αφρικής, ένα μήνα μετά την 100ή επέτειο από τον θάνατο του Shackleton, για να ψάξει για το ιστορικό πλοίο.
Αναλυτικότερα, η ερευνητική ομάδα του Endurance22 απέπλευσε με το Agulhas II, ένα νοτιοαφρικανικό παγοθραυστικό, στις αρχές Φεβρουαρίου. Με τη χρήση αυτόνομων υποβρυχίων οχημάτων, η ομάδα αναζήτησε ασυνήθιστα χαρακτηριστικά στον πυθμένα της θάλασσας. Τελικά, εντόπισαν το πλοίο, στέλνοντας κάμερες υψηλής ανάλυσης για να καταγράψουν το εύρημα.
Το ναυάγιο βρέθηκε τελικά σε βάθος 3.008 μέτρων και περίπου τέσσερα μίλια νότια από τη θέση που είχε αρχικά καταγραφεί από τον καπετάνιο του πλοίου, Frank Worsley.
Τα πλάνα που έδωσε στη δημοσιότητα το Falklands Maritime Heritage Trust και το National Geographic, όπως ήταν αναμενόμενο έκαναν τον γύρο του κόσμου. Ο διευθυντής εξερεύνησης της αποστολής Μανσούν Μπάουντ δήλωσε άλλωστε ότι τα πλάνα του Endurance έδειξαν ότι είναι άθικτο και “μακράν το καλύτερο ξύλινο ναυάγιο” που έχει δει.
“Είμαστε πολύ συγκινημένοι για τον εντοπισμό του Endurance και την λήψη οπτικού υλικού”, δήλωσε ο Μπάουντ. “Είναι μακράν το ομορφότερο ξύλινο κύτος που έχω ποτέ δει. Στέκεται όρθιο, πολύ υπερήφανο στον βυθό της θάλασσας, ανέπαφο, σε καταπληκτική κατάσταση”, πρόσθεσε. “Μπορούμε ακόμη και να διαβάσουμε το όνομα Endurance χαραγμένο κυκλικά στην πρύμνη”.
Η ζωή βρήκε τη δική της πορεία στο ναυάγιο
Από το 1915 ως σήμερα, ένας διαφορετικός “οικισμός” έχει αναπτυχθεί στο πλοίο. Για τους περισσότερους επιστήμονες, τα πλάσματα που εντοπίστηκαν εκεί, έχουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον από το ναυάγιο καθεαυτό. Θαλάσσιες ανεμώνες, ασκίδιοι της θάλασσας (sea squirts) και άλλοι οργανισμοί, εντοπίστηκαν στο σκαρί.
Οι περισσότεροι από αυτούς τους οργανισμούς τρέφονται με πλαγκτόν και θρεπτικά συστατικά που έρχονται από πιο ρηχά βάθη.
Οι οργανισμοί σε αυτά τα βάθη έχουν εξελιχθεί κατά τη διάρκεια εκατομμυρίων ετών για να αντέχουν τις ψυχρές θερμοκρασίες, οι οποίες φτάνουν κάτω από τους -2 βαθμούς Κελσίου σε αυτήν την περιοχή. Μερικά ψάρια έχουν αντιψυκτικές χημικές ουσίες στο αίμα τους, και πολλά ζώα της Ανταρκτικής παράγουν πρωτεΐνες “θερμικού σοκ” που διατηρούν ανέπαφα τα κύτταρά τους.
Ένα ιδιαίτερο δικό του τρόπο, επέλεξε ο θαλάσσιος βιολόγος και ερευνητής του British Antarctic Survey, Huw Griffiths, να επικοινωνήσει τα σπουδαία ευρήματα.
Το τέλος της ζωής του ξύλινου αυτού πλοίου έγραψε μια από τις πιο διάσημες ιστορίες επιβίωσης της Ανταρκτικής. Το Endurance παγιδεύτηκε στον πάγο τον Φεβρουάριο του 1915 και διατηρήθηκε κατά τους χειμερινούς μήνες, έως ότου τελικά υπέκυψε στη διαβρωτική δύναμη του πάγου στις 21 Νοεμβρίου. Σε εκείνο το σημείο, ο Σάκλετον και το πλήρωμά του από 27 άνδρες είχαν αποκλεισμένοι στον παρασυρόμενο θαλάσσιο πάγο, έφτιαξαν αυτοσχέδιους καταυλισμούς με τον πάγο κάτω από τα πόδια τους μερικές φορές να σπάει και να απειλεί να τους πνίξει.
Το πλήρωμα έφτασε τελικά στο Elephant Island, στα ανοιχτά της ανταρκτικής χερσονήσου, πριν ο Σάκλετον και ένα πλήρωμα πέντε ατόμων ξεκινήσουν για το νησί της Νότιας Γεωργίας. Ολοκλήρωσαν το ταξίδι των 800 μιλίων και μπόρεσαν να πάρουν βοήθεια για τους υπόλοιπους εγκλωβισμένους άνδρες από έναν φαλαινοθηρικό σταθμό στο νησί. Η ιστορία είναι διάσημη για τους ηρωϊκούς χειρισμούς του κυβερνήτη Σάκλετον και των ανδρών του χάρις στους οποίους δεν υπήρξε απώλεια ζωών, μόνο η απώλεια ενός ισχυρού πλοίου που βρέθηκε 106 χρόνια μετά η βύθισή του.
Σημειώνεται πως οι αυξανόμενες θερμοκρασίες που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή συρρικνώνουν τον θαλάσσιο πάγο στην Ανταρκτική, ενώ φέτος ο θαλάσσιος πάγος έφτασε σε ιστορικό χαμηλό. Αυτός είναι εν μέρει ο λόγος για τον οποίο η ομάδα, που οργανώθηκε από το Falklands Maritime Heritage Trust, κατάφερε να βρει το πλοίο.
Σύμφωνα με τη Συνθήκη της Ανταρκτικής, το ναυάγιο του Endurance προστατεύεται ως ιστορικός χώρος και μνημείο και δεν μπορεί να αγγιχτεί ή να γίνει σε αυτό οποιαδήποτε επέμβαση.
Πηγή : Falklands Maritime Heritage Trust / National Geographic
