Το Propeller Club of the United States, Port of Limassol, διοργάνωσε με ιδιαίτερη τιμή την παρουσίαση του βιβλίου «Άρση Απορρήτου – Από την Άγνωστη Μάχη του Φαέθων στον Κόσμο των Επιχειρήσεων» του Δημήτρη Μητσάτσου, Κυβερνήτη της ακταιωρού Φαέθων. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Amathus Beach Hotel στη Λεμεσό και αποτέλεσε μια σημαντική στιγμή ιστορικής ανασκόπησης και εθνικής υπερηφάνειας.
Στο συγκλονιστικό αυτό έργο, ο κ. Μητσάτσος αφηγείται την απόρρητη ναυτική αποστολή της ακταιωρού Φαέθων, η οποία το 1964 ενεπλάκη σε μάχη με την Τουρκική Αεροπορία στον κόλπο του Ξηρού, μια επιχείρηση που παρέμεινε απόρρητη για πάνω από πενήντα χρόνια. Το Φαέθων, με βλάβη στη μία μηχανή και λειτουργία μόνο μίας κάννης πυροβόλου από τις πέντε διαθέσιμες, λόγω προβληματικών πυρομαχικών, βρέθηκε αντιμέτωπο με τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη.
Παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες του κυβερνήτη Μητσάτσου, το σκάφος υπέστη σοβαρά πλήγματα. Τραυματισμένος, ο ίδιος προχώρησε σε αναγκαστική προσάραξη, προκειμένου να διασώσει τους επιζώντες.
Η μάχη άφησε πίσω της επτά νεκρούς:
Έφ. Σημαιοφόρος Παναγιώτης Χρυσούλης – Ύπαρχος Αθήνα
Κελευστής Νικόλαος Πανάγος – Α’ Μηχανικός, Πειραιάς
Κελευστής Σπυρίδων Αγάθος – Πυράρχης, Σαλαμίνα
Ναύτης Παναγιώτης Θεοδωράτος, Κεφαλληνία
Ναύτης Νικόλαος Νιάφας, Λαμία
Ναύτης Νικόλας Καπαδούκας, Σκόπελος
Εθελοντής Ιδιώτης Άντης Φιλήτας, Μόρφου, Κύπρος
Μέσα από την προσωπική του μαρτυρία, ο συγγραφέας αποτίει φόρο τιμής σε όσους έπεσαν και σε όσους επέζησαν, ενώ παράλληλα μοιράζεται τη μετάβασή του από τη στρατιωτική υπηρεσία σε μια διακεκριμένη καριέρα στον επιχειρηματικό κόσμο. Το βιβλίο αποτελεί αφιέρωμα στην αυτοθυσία, την ανδρεία και τον πατριωτισμό, προσφέροντας στους αναγνώστες βαθύτερη κατανόηση της εθνικής ιστορίας της Κύπρου.
Η εκδήλωση συγκέντρωσε 250 μέλη και προσκεκλημένους, μεταξύ των οποίων κυβερνητικούς αξιωματούχους, στελέχη των ενόπλων δυνάμεων και του ναυτικού, καθώς και εξέχοντα μέλη της ναυτιλιακής κοινότητας της Κύπρου.
Ο Πρόεδρος του Propeller Club Λεμεσού, κ. Πόλυς Β. Χατζηωάννου, άνοιξε τη βραδιά με θερμό χαιρετισμό, τονίζοντας πως 61 χρόνια μετά το τραγικό συμβάν, αποτίεται φόρος τιμής στον κ. Μητσάτσο και στο πλήρωμα του Φαέθων. Ανέδειξε τις αξίες του πατριωτισμού, της θυσίας και της ηγεσίας, ενώ αναφέρθηκε στη σημασία της διαφύλαξης της εθνικής ταυτότητας και στον ουσιαστικό ρόλο της Κύπρου στην κληρονομιά του Ελληνισμού και της ναυτιλιακής ιστορίας.
Στη συνέχεια, παρουσίασε τον κ. Κωστή Ι. Φραγκούλη, τον πρώτο μη-Αμερικανό που εξελέγη Πρόεδρος του Διεθνούς Propeller Club στην 98χρονη ιστορία του και Πρόεδρο του Propeller Club Πειραιά, ένα ορόσημο μεγάλης σημασίας για τη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα και πηγή υπερηφάνειας για την Ελλάδα.
Ο κ. Φραγκούλης, στην ομιλία του, εξέφρασε τη συγκίνησή του για την πρώτη του επίσημη εκδήλωση στο εξωτερικό ως Πρόεδρος του Διεθνούς Propeller Club, αναδεικνύοντας τους βαθύτατους δεσμούς της Κύπρου με τον Ελληνισμό και την προσωπική του συμβολή στην επανίδρυση του Club της Λεμεσού. Εξήρε τον Κυβερνήτη Μητσάτσο ως αληθινό εθνικό ήρωα και επανέλαβε την αποστολή του Οργανισμού να προάγει τη ναυτιλιακή συνεργασία και να διαφυλάσσει την ιστορική μνήμη.
Η παρουσίαση του βιβλίου πραγματοποιήθηκε από διακεκριμένο πάνελ, υπό τον συντονισμό του κ. Χρίστου Ιακώβου, Διευθυντή του Κυπριακού Ερευνητικού Κέντρου. Ομιλητές ήταν ο Αντιναύαρχος ε.α. κ. Χαράλαμπος Χαραλάμπους, ο συγγραφέας και ναυτιλιακός ιστορικός κ. Γεώργιος Μ. Φουστάνος και ο κ. Κωστής Ι. Φραγκούλης, Πρόεδρος του Διεθνούς Propeller Club και του του Propeller Club Πειραιά.
Οι ομιλητές προσέφεραν ουσιαστικά σχόλια για τις ιστορικές και προσωπικές πτυχές του βιβλίου. Αναφέρθηκαν στη ηρωική μάχη του Φαέθων και στα χρόνια σιωπής που ακολούθησαν, ενώ τόνισαν το ακλόνητο ήθος, την ανδρεία και την ανθεκτικότητα του κ. Μητσάτσου, όχι μόνο κατά τη διάρκεια της αποστολής, αλλά και στα χρόνια που ακολούθησαν. Παρά την απώλεια του ενός του χεριού και την υποχρέωση σιωπής, χάραξε νέα πορεία, ξεκινώντας μια δεύτερη ζωή και καριέρα. Σε ηλικία 28 ετών, φοίτησε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και στη συνέχεια ανέλαβε διευθυντικές θέσεις στη βιομηχανία ξηράς και στα ναυπηγεία. Το 1983 ίδρυσε την Ελληνική Ένωση Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος (HELMEPA), την οποία διηύθυνε έως το 2020. Σήμερα φέρει τον βαθμό του Αρχιπλοιάρχου του Πολεμικού Ναυτικού σε κατάσταση πολεμικής διαθεσιμότητας.
Μετά την παρουσίαση, ο κ. Δημήτρης Μητσάτσος τιμήθηκε με πλακέτες από τον Αρχηγό του Πολεμικού Ναυτικού της Κύπρου, Αρχιπλοίαρχο Μηνά Σολομωνίδη ΠΝ, και από τον Διοικητή της Ελληνικής Δύναμης Κύπρου (ΕΛΔΥΚ), Συνταγματάρχη Αστέριο Δεσπούδη. Τιμητική πλακέτα προσέφερε επίσης στον κ. Μητσάτσο ο Πρόεδρος του Propeller Club Λεμεσού, κ. Πόλυς Β. Χατζηωάννου.
Σε αναγνώριση της ιστορικής εκλογής του ως πρώτου μη-Αμερικανού Προέδρου του Διεθνούς Propeller Club, ο κ. Χατζηωάννου απένειμε ειδική τιμητική πλακέτα στον κ. Κωστή Ι. Φραγκούλη.
Ήταν μια βραδιά με συναισθηματική φόρτιση και συγκίνηση, όπου η ιστορική μνήμη, η προσωπική προσφορά και το αίσθημα εθνικής υπερηφάνειας συνυφάνθηκαν σε μια ατμόσφαιρα βαθιάς ενότητας και σεβασμού. Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η στιγμή της παρουσίας του Άντη Φιλίτα και της Κωνσταντίνας Νιάφα, συγγενών των πεσόντων του Φαέθων, οι οποίοι καταχειροκροτήθηκαν από τους παρευρισκόμενους ως ελάχιστη ένδειξη τιμής και αναγνώρισης της θυσίας των δικών τους ανθρώπων. Την εκδήλωση τίμησε επίσης με την παρουσία της η Φωτεινή Παπαδοπούλου, κόρη του εθνικού ευεργέτη Αναστάση Λεβέντη, δωρητή των δύο ακταιωρών Φαέθων και Αρίων, που απεστάλησαν στην Κύπρο και αποτέλεσαν την πρώτη ναυτική δύναμη της χώρας.
Η βραδιά ολοκληρώθηκε με κοκτέιλ μπουφέ στον χώρο της πισίνας του Amathus Beach Hotel, με την παρουσία όλων των προσκεκλημένων. Το Propeller Club προσέφερε αντίτυπα του βιβλίου σε όλους τους παρευρισκόμενους. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με την ευγενική χορηγία των εταιρειών: American Bureau of Shipping (ABS), Τράπεζα Κύπρου, Eurobank, Lloyd’s Register, Safe Bulkers, Inc. και Tsavliris Salvage Group.
