Μπροστά στο μεγαλύτερο νεκροταφείο φαλαινών στον κόσμο βρέθηκαν Κινέζοι επιστήμονες που έκαναν έρευνες στον βυθό του Ινδικού Ωκεανού. Η εντυπωσιακή αυτή συγκέντρωση σύγχρονων και αρχαίων σκελετών φαλαινών φαίνεται ότι συντηρεί τεράστιες κοινότητες ζωής στα μεγάλα βάθη των ωκεανών. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, πρόκειται για το βαθύτερο και αρχαιότερο γνωστό νεκροταφείο φαλαινών στη Γη, καθώς ορισμένα από τα απολιθώματα χρονολογούνται έως και πριν από 5,3 εκατομμύρια χρόνια.
Εντοπίστηκαν νέα και εξαφανισμένα είδη ζώων
Χρησιμοποιώντας ένα επανδρωμένο βαθυσκάφος, οι ερευνητές παρατήρησαν πολλά ασυνήθιστα είδη ζώων να ζουν πάνω και γύρω από τα κουφάρια των φαλαινών. Πολλά από αυτά θεωρείται ότι είναι άγνωστα μέχρι σήμερα στην επιστήμη. Παράλληλα, ανάμεσα στους σχεδόν 500 σκελετούς που εντοπίστηκαν σε βάθη έως και 7.000 μέτρων, κατά μήκος μιας ζώνης μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων δυτικά της Αυστραλίας, ανακαλύφθηκε και ένα νέο, αν και πλέον εξαφανισμένο, είδος φάλαινας.
Ο επικεφαλής της μελέτης, Xiaotong Peng, από την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι η ερευνητική ομάδα έμεινε έκπληκτη όταν συνειδητοποίησε το πραγματικό μέγεθος της ανακάλυψης. «Γνωρίζαμε ήδη ότι όταν οι φάλαινες πεθαίνουν και βυθίζονται στον πυθμένα, τα σώματά τους -οι λεγόμενες “πτώσεις φαλαινών”- αποτελούν πηγή τροφής για τα πλάσματα των μεγάλων θαλάσσιων βαθών. Ωστόσο, η ανακάλυψη μιας νεκρόπολης τέτοιας κλίμακας ήταν εντελώς απρόσμενη. Η έκταση, το βάθος και το ηλικιακό εύρος των ευρημάτων ξεπέρασαν κάθε προσδοκία μας», ανέφερε.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη περιοχή αποτέλεσε επί εκατομμύρια χρόνια σημαντικό τόπο αναζήτησης τροφής για τις φάλαινες. Επιπλέον, η ύπαρξη μιας υποθαλάσσιας τάφρου σε σχήμα V φαίνεται πως ευνοούσε τη συγκέντρωση των νεκρών ζώων στον πυθμένα.
Μοναδική εμπειρία στα βάθη του ωκεανού
Η ανακάλυψη πραγματοποιήθηκε το 2023, όταν το κινεζικό βαθυσκάφος Fendouzhe έκανε 32 καταδύσεις στην περιοχή. Το σκάφος μετέφερε έως και τρεις ερευνητές κάθε φορά, ενώ η συλλογή δειγμάτων γινόταν με τη βοήθεια ρομποτικών βραχιόνων. Ο συντάκτης της μελέτης, Peng Zhu, χαρακτήρισε την εμπειρία «πραγματικά απίστευτη». «Τα ζωντανά οικοσυστήματα που παρατηρήσαμε μάς έδωσαν μια εντελώς διαφορετική εικόνα γι’ αυτόν τον κατά τα άλλα σκοτεινό και παγωμένο βυθό», δήλωσε. Ανάμεσα στα είδη που εντοπίστηκαν να τρέφονται από τα υπολείμματα των φαλαινών ήταν μέδουσες, εύθραυστοι αστερίες, οστεοφάγα σκουλήκια που τρυπούν τα κόκκαλα και διάφορα δίθυρα μαλάκια.
Από τα 485 απολιθώματα που καταγράφηκαν, τα περισσότερα ανήκαν σε διαφορετικά είδη ζιφιών, δηλαδή φαλαινών με ράμφος. Με βάση την πυκνότητα των ευρημάτων, οι ερευνητές εκτιμούν ότι σε ολόκληρη τη λεγόμενη Diamantina Zone ενδέχεται να υπάρχουν περισσότερα από 10 εκατομμύρια κουφάρια φαλαινών. Σύμφωνα με τον Peng, οι μαλακοί ιστοί και τα λιπίδια που περιέχονται σε τόσο μεγάλο αριθμό νεκρών ζώων αντιστοιχούν σε περίπου 6,7 εκατομμύρια τόνους δεσμευμένου άνθρακα. Η τεράστια αυτή βιομάζα λειτουργεί ως πηγή ενέργειας για τα οικοσυστήματα των μεγάλων θαλάσσιων βαθών, με τρόπο ανάλογο με εκείνον των υδροθερμικών πηγών, οι οποίες υποστηρίζουν επίσης πλούσιες βιολογικές κοινότητες.
Οι επιστήμονες παρατήρησαν μάλιστα ότι ορισμένα από τα είδη που ζουν στα κουφάρια φαλαινών απαντώνται και σε υδροθερμικές πηγές ή σε περιοχές ψυχρών διαρροών μεθανίου, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι «πτώσεις φαλαινών» ενδέχεται να λειτουργούν ως ενδιάμεσοι σταθμοί που συνδέουν διαφορετικά οικοσυστήματα των βαθέων υδάτων. Παρότι πρόκειται για το μεγαλύτερο νεκροταφείο φαλαινών που έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα, απολιθώματα που έχουν εντοπιστεί σε άλλες περιοχές υποδεικνύουν ότι αντίστοιχες συγκεντρώσεις μπορεί να υπάρχουν και στα ανοιχτά της Νότιας Αφρικής, της Ιβηρικής Χερσονήσου και των Crozet Islands.
«Παράθυρο» στην εξέλιξη των φαλαινών
Ο ωκεανογράφος Craig Smith, ο οποίος ανακάλυψε την πρώτη καταγεγραμμένη «πτώση φάλαινας» το 1987, χαρακτήρισε την έρευνα «εξαιρετικά συναρπαστική». Όπως ανέφερε, ο μεγάλος αριθμός απολιθωμένων φαλαινών, καθώς και η ανακάλυψη ενός νέου είδους ζιφιού προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την εξέλιξη και τη γεωγραφική κατανομή των φαλαινών κατά τη διάρκεια των γεωλογικών εποχών.
Η ερευνήτρια Amy Baco-Taylor, από το Florida State University, τόνισε ότι η ανακάλυψη αναμένεται να αποκαλύψει νέες γνώσεις για τις χημειοσυνθετικές κοινότητες οργανισμών που εξαρτώνται από τα κουφάρια των φαλαινών και οι οποίες πιθανόν επηρεάστηκαν δραματικά από τη μαζική φαλαινοθηρία των τελευταίων αιώνων.
