Το κύμα σκάει με ορμή πάνω στην μπαλκονόπορτα της καμπίνας. Η καμπίνα είναι 24 τ.μ. και έχει κοστίσει λιγότερo από 10.000 δολάρια. Δεύτερο κύμα σκάει ακόμα πιο δυνατό, καλύπτει όλη την οθόνη. Το πλάνο της Νατάσας παραμένει σταθερό. Βλέπουμε μόνο τα πόδια της, είναι ξαπλωμένη προκειμένου να αντιμετωπίσει τη ναυτία. Δεν χρειάζονται πολλές εξηγήσεις, το βίντεο σε συνδυασμό με το #DrakePassage αρκούν. Επόμενο βίντεο.
Η Νατάσα φοράει ένα κόκκινο ολόσωμο μαγιό, είναι δεμένη στη μέση με έναν ιμάντα και ετοιμάζεται να βουτήξει στα παγωμένα νερά της Ανταρκτικής. Το Πέρασμα του Ντρέικ, το ζόρικο για τους θαλασσοπόρους σημείο όπου συναντιέται ο Ατλαντικός με τον Ειρηνικό Ωκεανό, αποτελεί παρελθόν. Πλέον η Νατάσα είναι έτοιμη να διασκεδάσει. Το πρόγραμμα των επόμενων ημερών υπαγορεύει μεταξύ άλλων καγιάκ, πεζοπορία με χιονοπέδιλα, επίσκεψη στο ταχυδρομείο των πιγκουίνων.
Χαζεύοντας αντίστοιχα βίντεο στο TikTok παρατηρούμε ότι οι συμπαθέστατοι πιγκουίνοι μόλις και μετά βίας υπερτερούν αριθμητικά από τους χρωματιστούς σκούφους ή αλλιώς τους ανθρώπους που (παρά την οδηγία πως πρέπει να κρατάνε πέντε μέτρα απόσταση από τα πτηνά) τους πλησιάζουν. Το πλοίο που επέλεξαν η Νατάσα και ο σύζυγός της για το ταξίδι του μέλιτος στην Ανταρκτική είναι σχετικά μικρό, χωράει 169 επιβάτες. Υπάρχουν πλοία που μεταφέρουν περισσότερους από 400 τουρίστες. Η International Association of Antarctica Tour Operators καταγράφει πλέον 95 πλοία στον κατάλογό της, συμπεριλαμβανομένων και 21 γιοτ. Η ΙAΑΤΟ ιδρύθηκε το 1991 και πρωταρχικός της στόχος είναι «να υποστηρίξει και να προωθήσει την πρακτική ασφαλών και περιβαλλοντικά υπεύθυνων ταξιδιών του ιδιωτικού τομέα στην Ανταρκτική». Και όμως, παρά τις προφυλάξεις της Ενωσης, δεν είναι υπερβολή να πούμε πως ακόμα και το τελευταίο σύνορο της Γης αυτή τη στιγμή μοιάζει να είναι σχετικά θορυβώδες.
Οι επισκέπτες αυξήθηκαν κατά 40%
Στην τρέχουσα τουριστική περίοδο (Οκτώβριος 2023 – Μάρτιος 2024) ο αριθμός των επισκεπτών στην Ανταρκτική θα φτάσει τις 100.000. Πρόκειται για ένα νούμερο που ίσως σε πρώτη ανάγνωση δεν μοιάζει εντυπωσιακά υψηλό. Στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για μια αύξηση της τάξεως 40% έναντι της σεζόν 2019-2020 και, όπως είναι φυσικό, έχει διεγείρει αρκετά ερωτήματα γύρω από τον ολοένα αυξανόμενο τουρισμό στην παγωμένη ήπειρο. Ταυτόχρονα, οι επιστημονικές δραστηριότητες στην ήπειρο είναι επίσης σημαντικές, με περισσότερους από 70 ερευνητικούς σταθμούς που φιλοξενούν συλλογικά χιλιάδες ερευνητές.
Στο Tik Tok το #Antarctica έχει 63.600 δημοσιεύσεις. Παρακολουθώντας τα αντίστοιχα βίντεο θα βρει κανείς χρήσιμες ταξιδιωτικές συμβουλές, όπως το πώς μπορείς να κλείσεις εισιτήρια τελευταίας στιγμής με τεράστια έκπτωση, ή το τι ρούχα να πάρεις σε αυτή την ξεχωριστή κρουαζιέρα. Το ουσιαστικό όμως μήνυμα αυτών των δημοσιεύσεων ξεπερνάει τις χρηστικές πληροφορίες των δημιουργών τους και μετατρέπει το αδιανόητο σε χειροπιαστό, ή ακόμα και σε trend. Θες να πας στην Ανταρκτική; Δεν είναι δα και τόσο δύσκολο, να δες.
Σύμφωνα με τους κανονισμούς της ΙAΑΤΟ, οι τουρίστες καλούνται να κρατούν απόσταση από τα ζώα, να απολυμαίνουν τα παπούτσια τους για να κρατήσουν μακριά ζωύφια και βακτήρια, να παραμένουν σε καθιερωμένα μονοπάτια και πολλά άλλα. Παράλληλα προτρέπουν τους τουριστικούς πράκτορες που επισκέπτονται συχνά τις ίδιες τοποθεσίες, οπότε και μπορούν να εντοπίζουν αλλαγές στο τοπίο ή στους πληθυσμούς της άγριας ζωής, να ενημερώνουν τους επιστήμονες. Επιπλέον, σύμφωνα με τη Συνθήκη της Ανταρκτικής, τόσο οι τουριστικοί όσο και οι επιστημονικοί φορείς υποχρεούνται να απομακρύνουν τα απόβλητα από την ήπειρο. Παρά όμως τους αυστηρούς κανόνες που τηρεί η ΙAΑΤΟ, η ανθρώπινη παρουσία από μόνη της γίνεται προβληματική, καθώς οι ειδικοί κάνουν λόγο για ένα εύθραυστο οικοσύστημα που τίθεται σε κίνδυνο, τόσο με άμεσο όσο και με έμμεσο τρόπο. Ακόμα και με τις προφυλάξεις που περιλαμβάνουν την απομάκρυνση όλων των απορριμμάτων και την τήρηση των πρωτοκόλλων αποστείρωσης για την αποφυγή ακούσιας παραβίασης του οικοσυστήματος, οι μελέτες βιοασφάλειας που έχουν γίνει έχουν εντοπίσει μεγάλο αριθμό μη ιθαγενών ειδών.
«Δεν μας εξέπληξαν τα ευρήματα, ήταν αυτά που περιμέναμε», δήλωσε η καθηγήτρια και οικολόγος Dana Bergstrom που συμμετείχε στην έρευνα. Εξαιρετικά ανησυχητική είναι άλλωστε και η είδηση πως η γρίπη των πτηνών έφτασε πρόσφατα στην Ανταρκτική, με καταστροφικές επιπτώσεις στον πληθυσμό της φώκιας.
Ωστόσο, σύμφωνα με την Bergstrom, η βιοασφάλεια δεν είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζουν οι περιοχές άγριας φύσης της Ανταρκτικής. «Οι τουρίστες μπορούν να μετριάσουν τον κίνδυνο αγοράζοντας νέα ρούχα από την Ανταρκτική. Ο αντίκτυπος του άνθρακα είναι το πραγματικό πρόβλημα», σημειώνει η οικολόγος. Τα κρουαζιερόπλοια από μόνα τους είναι ρυπογόνα, αλλά και οι πτήσεις που πρέπει να γίνουν μέχρι την Αργεντινή και την πόλη Ουσουάια (από την οποία ξεκινούν συνήθως τα ταξίδια για την Ανταρκτική) συνήθως είναι πολύωρες, καθώς οι περισσότεροι επισκέπτες έχουν να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις για να φτάσουν στον προορισμό τους. Ως αποτέλεσμα, το αποτύπωμα άνθρακα ενός ατόμου που επιθυμεί να κάνει κρουαζιέρα στην Ανταρκτική είναι περίπου ισοδύναμο με το συνολικό ποσό που παράγει συνήθως ένα άτομο σε έναν ολόκληρο χρόνο. Πιο συγκεκριμένα, οι μέσες εκπομπές άνθρακα ανά άτομο για έναν τουρίστα της Ανταρκτικής είναι 3,76 τόνοι.
Εξετάζοντας τις τουριστικές δραστηριότητες, οι συγγραφείς της έρευνας υπολόγισαν ότι κάθε επισκέπτης μεταξύ του 2016 και του 2020 «έλιωσε» περίπου 83 τόνους πάγου, κυρίως λόγω των εκπομπών των κρουαζιερόπλοιων. Σε έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2022 στο περιοδικό Nature Communications, οι επιστήμονες συνέλεξαν δείγματα από 28 τοποθεσίες σε μια έκταση 2.000 χιλιομέτρων τού πιο πολυταξιδεμένου τμήματος της Ανταρκτικής, που εκτείνεται από τη χερσόνησο της Ανταρκτικής έως τη Δυτική Ανταρκτική. Τα αποτελέσματα είναι αποθαρρυντικά. Εξετάζοντας τις τουριστικές δραστηριότητες, οι συγγραφείς υπολόγισαν ότι κάθε επισκέπτης μεταξύ του 2016 και του 2020 «έλιωσε» περίπου 83 τόνους πάγου, κυρίως λόγω των εκπομπών των κρουαζιερόπλοιων. Για ορισμένους ταξιδιωτικούς πράκτορες η λύση είναι τα μικρότερα πλοία που εκπέμπουν λιγότερο άνθρακα. Για τους ερευνητές, όμως, η λύση βρίσκεται σε οποιονδήποτε σκέφτεται να επισκεφθεί την Ανταρκτική, καθώς τον καλούν να εξετάσει προσεκτικά το κίνητρο και τις επιπτώσεις της επιλογής του. Και οι υπόλοιπες ήπειροι καλές είναι.
