Ο τεράστιος παγετώνας Thwaites στη Δυτική Ανταρκτική περιέχει αρκετό πάγο για να ανεβάσει την παγκόσμια στάθμη της θάλασσας κατά περισσότερες από 25 ίντσες εάν καταρρεύσει πλήρως, σε ένα υποθετικό σενάριο. Αυτό που είναι ανησυχητικό είναι ότι το σενάριο, μπορεί να γίνει πραγματικότητα, καθώς μία πρόσφατη έρευνα υποδηλώνει ότι η μακροπρόθεσμη σταθερότητά του είναι αμφίβολη, καθώς ο παγετώνας “αιμορραγεί”, χάνοντα όλο και περισσότερους πάγους.
Η προσθήκη 25 ιντσών στην παγκόσμια στάθμη της θάλασσας θα ήταν ένα ποσοστό που θα άλλαζε την ακτογραμμή.
Για την ιστορία, έχει ήδη προηγηθεί μία άνοδος περίπου οκτώ ίντσες στη στάθμη της θάλασσας από το 1900, ποσότητα που ήδη αναγκάζει τις παράκτιες κοινότητες να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και επιδεινώνει περιβαλλοντικά προβλήματα όπως πλημμύρες, μόλυνση αλμυρού νερού και απώλεια οικοτόπων.
Αλλά η ανησυχία είναι ότι το Thwaites, που μερικές φορές αποκαλείται «παγετώνας της ημέρας της καταδίκης» λόγω του βασικού του ρόλου στην περιοχή, μπορεί να μην είναι ο μόνος παγετώνας που θα καταρρεύσει.
Αν αδειάσει στον ωκεανό, θα μπορούσε να προκαλέσει μια περιφερειακή αλυσιδωτή αντίδραση και να παρασύρει μαζί του και άλλους κοντινούς παγετώνες, κάτι που θα σήμαινε αρκετά μέτρα άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Αυτό συμβαίνει επειδή πιστεύεται ότι οι παγετώνες στη Δυτική Ανταρκτική είναι ευάλωτοι σε έναν μηχανισμό που ονομάζεται Marine Ice Cliff Instability ή MICI, όπου ο πάγος που υποχωρεί εκθέτει όλο και πιο ψηλούς, ασταθείς βράχους πάγου που καταρρέουν στον ωκεανό.
Μια άνοδος της στάθμης της θάλασσας κατά πολλά μέτρα θα πλημμύριζε πολλές από τις μεγάλες πόλεις του κόσμου – όπως η Σαγκάη, η Νέα Υόρκη, το Μαϊάμι, το Τόκιο και η Βομβάη. Θα κάλυπτε επίσης τεράστιες εκτάσεις γης σε παράκτιες περιοχές και θα καταβρόχθιζε σε μεγάλο βαθμό νησιωτικά έθνη με χαμηλό υψόμετρο όπως το Κιριμπάτι, το Τουβαλού και οι Μαλδίβες.
Τόσο μεγάλος όσο η Βρετανία
Το Thwaites είναι ένας παγωμένος ποταμός πάγου περίπου στο μέγεθος της Μεγάλης Βρετανίας. Ήδη συμβάλλει περίπου στο 4% της παγκόσμιας ανόδου της στάθμης της θάλασσας. Από το 2000, ο παγετώνας είχε καθαρή απώλεια άνω των 1000 δισεκατομμυρίων τόνων πάγου και αυτή έχει αυξηθεί σταθερά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Η ταχύτητα της ροής του έχει διπλασιαστεί μέσα σε 30 χρόνια, που σημαίνει ότι εκτοξεύεται διπλάσιος πάγος στον ωκεανό από ό,τι στη δεκαετία του 1990.
Ο παγετώνας Thwaites, ο μεγαλύτερος στον κόσμο με πλάτος 80 μιλίων, συγκρατείται από μια πλωτή πλατφόρμα πάγου που ονομάζεται ράφι πάγου, η οποία περιορίζει τον παγετώνα και τον κάνει να ρέει με χαμηλότερη ταχύτητα. Εντούτοις οι επιστήμονες μόλις επιβεβαίωσαν ότι αυτό το ράφι πάγου αποσταθεροποιείται γρήγορα. Το ανατολικό ράφι πάγου έχει τώρα ρωγμές που διασχίζουν την επιφάνειά του και θα μπορούσε να καταρρεύσει μέσα σε δέκα χρόνια, σύμφωνα με την Έριν Πεττίτ, παγετωνολόγο στο Πανεπιστήμιο του Όρεγκον.
Αυτή η εργασία υποστηρίζει έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2020, η οποία σημείωσε επίσης την ανάπτυξη ρωγμών στο ράφι πάγου Thwaites, που υποδεικνύει ότι αποδυναμώνεται δομικά. Αυτή η ζημιά μπορεί να έχει ένα ενισχυτικό αποτέλεσμα ανάδρασης, επειδή η ρωγμή και η θραύση μπορούν να προάγουν περαιτέρω αποδυνάμωση, προετοιμάζοντας το ράφι πάγου για αποσύνθεση.
Εάν το ράφι πάγου του Thwaites κατέρρεε, θα σήμαινε την αρχή του τέλους για τον παγετώνα. Χωρίς το ράφι πάγου του, ο παγετώνας Thwaites θα απορρίψει όλο τον πάγο του στον ωκεανό τις επόμενες δεκαετίες, έως αιώνες.
Το ράφι πάγου – το οποίο μπορεί να θεωρηθεί ως η πλωτή επέκταση του παγετώνα Thwaites – είναι ένα από τα πολλά που οι επιστήμονες παρακολουθούν στενά στη θαλάσσια λεκάνη του Amundsen, στη Δυτική Ανταρκτική. Αρκετά ράφια πάγου που συγκρατούν εκεί τους παγετώνες, συμπεριλαμβανομένου του Thwaites και του γειτονικού του παγετώνα Pine Island, διαβρώνονται από την άνοδο της θερμοκρασίας των ωκεανών.
Η θερμοκρασία του νερού των ωκεανών μπορεί να υπονομεύσει αυτά τα πλωτά ράφια πάγου, οδηγώντας το λιώσιμο από κάτω που μπορεί να αραιώσει τον πάγο και να τον αποδυναμώσει, επιτρέποντας στις ρωγμές και τα σπασίματα που έχουν παρατηρηθεί στην επιφάνεια να αναπτυχθούν.
Αυτή η τήξη των ωκεανών στο κάτω μέρος της παγοθήκης, ωθεί επίσης το σημείο αγκύρωσης όπου ο πάγος συναντά τον πυθμένα της θάλασσας προς τα πίσω. Επειδή ο βυθός της θάλασσας κατεβαίνει προς τα κάτω στη Θάλασσα Amundsen, αυτό θα μπορούσε τελικά να προκαλέσει μια μετατόπιση, καθώς οι παγετώνες χάνουν τη βάση τους και υποχωρούν γρήγορα.
Ωστόσο, οι επιστήμονες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το MICI και παραμένουν ερωτήματα σχετικά με το μέλλον των παγετώνων της Δυτικής Ανταρκτικής. Ενώ η κατάρρευση του Thwaites σίγουρα θα μπορούσε να έχει ένα καταστροφικό αντίκτυπο, εντούτοις δεν πιστεύουν όλοι οι ειδικοί ότι πρόκειται να γίνει.
Άλλες εργασίες υποδεικνύουν ότι η αποσταθεροποίηση της παγοθήκης και του παγετώνα Thwaites μπορεί να μην οδηγήσει σε στα καταστροφικά αποτελέσματα που κάποιοι φοβούνται. Ο θαλάσσιος πάγος και τα κομμάτια πάγου που αποσπώνται από το ράφι πάγου και τον παγετώνα που καταρρέει μπορεί να έχουν παρόμοιο περιοριστικό αποτέλεσμα με το άθικτο ράφι πάγου, εμποδίζοντας την αλυσιδωτή αντίδραση και αποτρέποντας τη συνεχή κατάρρευση ολόκληρου του στρώματος πάγου της Δυτικής Ανταρκτικής.
Όμως, ενώ η αβεβαιότητα παραμένει για το τι ακριβώς θα συμβεί στη Δυτική Ανταρκτική, ένα πράγμα είναι σίγουρο – ο παγετώνας Thwaites που υποχωρεί θα συνεχίσει να αυξάνεται στα επίπεδα της παγκόσμιας θάλασσας για πολλά χρόνια ακόμα.
