Φέτος, η 15η Μαΐου έχει καθοριστεί ως η ημέρα εορτής για τις περιοχές SPAMI (Special Protection Areas of Mediterranean Importance), με το σύνθημα «Εορτασμός της Ημέρας SPAMI 2024 – Διατήρηση της Κοινής μας Κληρονομιάς».
Το τμήμα Αλιείας και θαλασσίων ερευνών, περιγράφει σε ανάρτηση του, ότι : “Καθ’ όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας, η επιβίωση, η ευημερία, η ανάπτυξη και η εξέλιξη του ανθρώπου ήταν και είναι άμεσα συνυφασμένη με τη μοίρα των θαλασσών που είναι η πηγή όλης της ζωής στη Γη, η κοινή κληρονομιά όλων των λαών”.
Οι Ειδικά Προστατευόμενες Περιοχές Μεσογειακής Σημασίας (SPAMIs) θεσπίζονται στα πλαίσια του Πρωτοκόλλου για τις Ειδικά Προστατευόμενες Περιοχές και Βιοποικιλότητας της Μεσογείου (SPA/BD Protocol) και έχουν ως στόχο την προστασία και διατήρηση ενδιαιτημάτων που έχουν περιοριστεί σημαντικά ή κινδυνεύουν να εξαφανιστούν, καθώς και εκείνων που θεωρούνται κρίσιμα για την επιβίωση, αναπαραγωγή και ανάκαμψη απειλούμενων προς εξαφάνιση ειδών καθώς και ενδημικών ειδών χλωρίδας και πανίδας. Σήμερα οι περιοχές SPAMI αριθμούν τις 38 περιοχές.
Στην Κύπρο, η παράκτια περιοχή του Ακάμα και συγκεκριμένα η Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή (ΘΠΠ) «Λάρα – Τοξεύτρα» είναι και η μοναδική περιοχή της Κύπρου που έχει χαρακτηριστεί ως SPAMI από το 2013 αφού αναγνωρίζεται πως συμβάλλει σημαντικά στο καθεστώς διατήρησης των δύο ειδών θαλασσίων χελωνών σε Μεσογειακό επίπεδο. Η εν λόγω ΘΠΠ αποτελεί σημαντική περιοχή ωοτοκίας της Πράσινης Χελώνας (Chelonia mydas) αλλά και της χελώνας Καρέτα (Caretta caretta) στην Κύπρο. Η Κύπρος μάλιστα είναι η μοναδική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην οποία γεννά η Πράσινη Χελώνα, που είναι και η πιο σπάνια από τα δύο είδη. Σημειώνεται ότι το 2021 είχε γίνει και η πρώτη επαναξιολόγηση της περιοχής και με την σύμφωνη γνώμη όλων των Μεσογειακών Κρατών στα πλαίσια του Πρωτοκόλλου SPA/BD, παρέμεινε στον κατάλογο SPAMI.
Η SPAMI «Λάρα – Τοξεύτρα» περιλαμβάνεται και στην περιοχή «Χερσόνησος Ακάμας» (CY4000010) του Δικτύου NATURA 2000, το οποίο εγκαθιδρύθηκε με βάση την Ευρωπαϊκή Οδηγία των Οικοτόπων (92/43/EEC) για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων και ειδών άγριας χλωρίδας και πανίδας με μεγάλο οικολογικό ενδιαφέρον και αποτελούν ύψιστη προτεραιότητα για προστασία και διατήρηση για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι θαλάσσιες χελώνες από την εν λόγω Ευρωπαϊκή Οδηγία, ως είδη προτεραιότητας, όπως βέβαια και από τον Περί Προστασίας και Διαχείρισης της Φύσης και της Άγριας Ζωής Νόμο του 2003 (N. 153(I)/2003).
Οι πιο αξιοσημείωτες παραλίες ωοτοκίας στην Χερσόνησο του Ακάμα είναι η παραλία της Τοξεύτρας (περίπου 1χλμ. σε μήκος), και οι παραλίες της Λάρας (νότια, κεντρική και βόρεια – περίπου 3χλμ. σε μήκος) οι οποίες βρίσκονται στο νότιο-δυτικό τμήμα της Χερσονήσου του Ακάμα.
Η ΘΠΠ «Λάρα – Τοξεύτρα» έχει μήκος ακτής 10χλμ. και περιλαμβάνει παραλία πλάτους 90 μέτρων και θαλάσσια περιοχή που εκτείνεται από την ακτή μέχρι το βάθος των 20 μέτρων. Η περιοχή αυτή έχει καθοριστεί προστατευόμενη τo 1989 με βάση τον περί Αλιείας Νόμο και Κανονισμούς (Κ.Δ.Π.273/90) για την προστασία των αναπαραγωγικών βιοτόπων των δυο ειδών θαλάσσιων χελωνών.
Ο τίτλος «SPAMI» για μία περιοχή είναι πολύ περισσότερο από μια απλή επιγραφή. Οι περιοχές αυτές αποτελούν τις σημαντικότερες περιοχές για την προστασία και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας της Μεσογείου, στις οποίες η αποτελεσματική διαχείριση είναι δεδομένη. Είναι καθήκον όλων μας, να διατηρήσουμε αυτή την ιδιαίτερη κοινή κληρονομιά μας, για εμάς, ολόκληρη την ανθρωπότητα και για ό,τι είναι ακόμα πολυτιμότερο για τον καθένα μας: τα παιδιά μας και τις επόμενες γενιές.
Πηγή Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων ερευνών
Φωτογραφίες : Αλέξανδρος Παπανδρέου, Πέτρος Σάββα
