Στο βυθό της Βαλτικής Θάλασσας κείτονται 300.000 τόνοι θανατηφόρων πολεμικών όπλων.
Τα νερά της Βαλτικής, ενός στρατηγικού ναυτικού μονοπατιού που συνδέει σημαντικά ευρωπαϊκά έθνη, είναι σήμερα από τα πιο μολυσμένα στη Γη, καθώς βολίδες, βόμβες, πύραυλοι και χημικά εγκαταλείφθηκαν βιαστικά στον ωκεανό μετά τους δύο παγκόσμιους πολέμους.
Η απόρριψη στη θάλασσα θεωρείτο τότε μια γρήγορη, ασφαλής και φθηνή λύση για την απομάκρυνση ανεπιθύμητων πυρομαχικών, καθώς πολλά από αυτά απορρίφθηκαν από τις συμμαχικές δυνάμεις το 1945, καθώς φοβούνταν εξέγερση ανταρτών στη μετα-Ναζιστική Γερμανία.
Για έναν αιώνα, αυτά τα όπλα έχουν αναπτύξει δηλητηριώδη χημικά, συμπεριλαμβανομένου του TNT, του πράσινου αερίου, του φοσγόνου και του αρσενικού, στον πυθμένα της Βαλτικής Θάλασσας, διαρρέοντας αργά τοξικές ουσίες. Ο Επίτροπος Περιβάλλοντος της ΕΕ, Βιργκίνιους Σινκεβίτσιους, συνάντησε τους υπουργούς από τις χώρες της Βαλτικής στη Λιθουανία, την Παρασκευή, για να συζητήσει λύσεις, για ένα πρόβλημα που αφέθηκε εδώ και χρόνια.
Οι εκρηκτικές ουσίες που εκκρίνονται από τα υποθαλάσσια πυρομαχικά αλλάζουν την οξύτητα και τη θερμοκρασία του θαλάσσιου νερού, διαταράσσοντας τα οικοσυστήματα. Προκαλούν επίσης καρκίνο σε πολλά είδη, και κατάλοιπα των πυρομαχικών έχουν ακόμη βρεθεί στον ιστό των ψαριών.
Η καταστροφή στη θαλάσσια ζωή
Επιστήμονες φοβούνται ότι η κατανάλωση ψαριών που πιάνονται κοντά στους χώρους απόρριψης, μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των καρκινογόνων ουσιών στους ανθρώπους και άλλων ασθενειών.
Όπως σημειώνουν ειδικοί, το TNT στα πυρομαχικά μπορεί να καίει και να λευκαίνει τα κοράλλια, ενώ δημιουργεί μια παροχή ουσιών που προκαλούν επιβλαβή άνθη αλγών. Το πρασινο αέριο διασπάται σε ανόργανο αρσενικό το οποίο εξαπλώνεται στον πυθμένα της θάλασσας, σκοτώνοντας τα πάντα στο πέρασμα του. Οι χημικές ουσίες, επηρεάζουν επίσης τη φωτοσύνθεση του πλαγκτόν και το ποσοστό εκκόλαψης των αυγών των καρκινοειδών. Παρόλο που οι επιστήμονες παρέχουν αποδείξεις για την ύπαρξη του σοβαρού αυτού προβλήματος εδώ και δεκαετίες, οι πολιτικοί αργούν να κινηθούν, δεδομένης της δυσκολίας στον καθορισμό των νομικών ευθυνών για τα ξεχασμένα όπλα.
Και ενώ οι πολίτες είναι εξαιρετικά ενήμεροι για τους κινδύνους της ρύπανσης από πλαστικά και μικροπλαστικά στους ωκεανούς μας, λίγα γνωρίζονται για τους κινδύνους από την απόρριψη πυρομαχικών για την ασφάλεια των ζώων και των ανθρώπων.
Η δραματική μείωση των αλιευτικών αποθεμάτων στη Βαλτική – προκλήθηκε από έναν τοξικό κοκτέιλ χημικών πυρομαχικών, λιπαντικών, βιομηχανικών αποβλήτων και αποβλήτων από ακάθαρτα – έχει επίσης επηρεάσει σοβαρά την αλιευτική βιομηχανία και έχει ασκήσει πίεση στις κυβερνήσεις για να αναλάβουν δράση. Τον Αύγουστο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε νέα όρια αλίευσης για δύο είδη ψαριών στη Βαλτική.
Με τη βοήθεια της τεχνολογίας
Σήμερα, μηχανικοί, επιστήμονες, πολιτικοί και χρηματοδότες συνεργάζονται επιτέλους για να εντοπίσουν τους καλύτερους τρόπους ασφαλούς καταστροφής των όπλων.
Οι εξελίξεις στη θαλάσσια τεχνολογία, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης, καθιστούν πιο εύκολο τον εντοπισμό και την χαρτογράφηση των ακριβών τοποθεσιών των υποθαλάσσιων πυρομαχικών.
Ορισμένα πυρομαχικά απενεργοποιούνται χρησιμοποιώντας ψεκασμό νερού, πριν αφαιρεθούν από τον πυθμένα της θάλασσας, ενώ άλλα ανακτώνται για να εκραγούν ή να κατακαούνστην ξηρά.
Ήδη “έχει αναπτυχθεί τεχνολογία που αποδεικνύει ότι ο καθαρισμός του πυθμένα του ωκεανού είναι δυνατός.
