Η Ρωσία δεν έχει αποφασίσει ακόμη εάν θα επεκτείνει τους όρους μιας διεθνούς συμφωνίας που εγγυάται την επισιτιστική ασφάλεια δεκάδων εκατομμυρίων ανθρώπων και η απόφασή της θα μπορούσε να επιδεινώσει περαιτέρω τις συνέπειες του πολέμου του Κρεμλίνου στην Ουκρανία.
Κατά γενική ομολογία, η συμφωνία που έγινε τον Ιούλιο για το άνοιγμα των βασικών λιμένων, γνωστή ως Πρωτοβουλία για τα σιτάρια της Μαύρης Θάλασσας, πρόκειται να λήξει στις 18 Μαΐου.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι υπάρχουν ακόμη πολλά ανοιχτά ερωτήματα σχετικά με πιθανή παράταση της συμφωνίας.
Πριν τα ρωσικά στρατεύματα κατευθυνθούν στα ουκρανικά σύνορα, τον Φεβρουάριο του 2022, το Κίεβο και η Μόσχα αντιπροσώπευαν σχεδόν το ένα τέταρτο των παγκόσμιων εξαγωγών σιτηρών.
Αυτές οι αποστολές πάγωσαν για σχεδόν έξι μήνες, έως ότου εκπρόσωποι από την Ουκρανία, τη Ρωσία, τα Ηνωμένα Έθνη και την Τουρκία συμφώνησαν να δημιουργήσουν έναν ανθρωπιστικό θαλάσσιο διάδρομο και να ανοίξουν ξανά τρία ουκρανικά λιμάνια.
Με βάση τις παραμέτρους της συμφωνίας που είχε επιτευχθεί, περισσότερα από 950 πλοία, που μεταφέρουν περισσότερους από 30,2 εκατομμύρια μετρικούς τόνους γεωργικών προϊόντων έχουν αναχωρήσει από τα τρία βασικά λιμάνια.
Σε δηλώσεις του ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, στις αρχές της δεύτερης εβδομάδας Μαΐου ο Μάρτιν Γκρίφιθς, υφυπουργός των Ηνωμένων Εθνών για ανθρωπιστικές υποθέσεις και έκτακτη βοήθεια, είπε ότι περισσότερο από το 55% αυτού του φορτίου έχει φτάσει στις πιο πεινασμένες χώρες του κόσμου.
Πρόσθεσε ότι η τελευταία ανάλυση από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ, δείχνει ότι οι παγκόσμιες τιμές των δημητριακών έχουν μειωθεί κοντά στο 20% το περασμένο έτος και οι διεθνείς τιμές σιταριού έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδό τους από τον Ιούλιο του 2021.
Η Μόσχα υποστηρίζει ότι η τρέχουσα συμφωνία ωφέλησε μόνο το Κίεβο, καθώς οι ρωσικές εξαγωγές λιπασμάτων δεν μπόρεσαν να διασχίσουν τον θαλάσσιο διάδρομο με τον ίδιο που έγινε στην περίπτωση της μεταφοράς ουκρανικών σιτηρών.
Τον περασμένο μήνα, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ επανέλαβε τις απειλές για εγκατάλειψη της συμφωνίας.
«Δεν ονομάστηκε συμφωνία για τα σιτηρά, ονομάστηκε Πρωτοβουλία της Μαύρης Θάλασσας και στο ίδιο το κείμενο η συμφωνία ανέφερε ότι αυτό ισχύει για την επέκταση των ευκαιριών για εξαγωγή σιτηρών και λιπασμάτων», είπε ο Λαβρόφ στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στις 26 Απριλίου.
«Δεν είναι αυτή η συμφωνία που συμφωνήσαμε στις 22 Ιουλίου», είπε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν δεκάδες ρωσικά φορτηγά πλοία φορτωμένα με περίπου 200.000 τόνους λιπάσματος που περιμένουν στα ευρωπαϊκά λιμάνια.
Ως εκ τούτου, το Κρεμλίνο ζήτησε την επανέναρξη των εξαγωγών ρωσικής αμμωνίας μέσω αγωγού, που περνά από την Ουκρανία, προς το λιμάνι της Οδησσού.
Ο Λαβρόφ είπε επίσης ότι ένα από τα βασικά αιτήματα της Μόσχας είναι να επιστρέψει η Ρωσική Αγροτική Τράπεζα, ή Rosselkhozbank, στο τραπεζικό σύστημα SWIFT.
Ο αποκλεισμός της Μόσχας από το SWIFT, το οποίο αντιπροσωπεύει την Εταιρεία Παγκόσμιας Διατραπεζικής Χρηματοοικονομικής Τηλεπικοινωνίας, απέκοψε τη χώρα από πολλά από τα χρηματοπιστωτικά δίκτυα του κόσμου τις ημέρες μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας.
