Με την υποστήριξη εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, η Κύπρος εισέρχεται σε μια νέα εποχή διατήρησης και αποκατάστασης του θαλάσσιου περιβάλλοντος, με την έναρξη του έργου RESPOSCY. Πρόκειται για την πρώτη εθνική πρωτοβουλία στη χώρα, αφιερωμένη στην αποκατάσταση των λιβαδιών Posidonia oceanica, ενός από τα πιο πολύτιμα και απειλούμενα οικοσυστήματα της Μεσογείου.
Τα λιβάδια Posidonia, αναγνωρισμένα από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως οικοτόποι προτεραιότητας, αποτελούν βασικά συστατικά των παράκτιων οικοσυστημάτων. Ο ρόλος τους είναι πολυδιάστατος, καθώς διατηρούν την ποιότητα του νερού, προστατεύουν τις ακτές από διάβρωση, υποστηρίζουν τη βιοποικιλότητα και απορροφούν μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα. Ωστόσο, η ανθρώπινη δραστηριότητα και η κλιματική αλλαγή έχουν επιφέρει σοβαρές υποβαθμίσεις στα λιβάδια, καθιστώντας ως επιτακτική την ανάγκη άμεσων και συστηματικών δράσεων αποκατάστασης.
Το έργο RESPOSCY υλοποιείται από το ερευνητικό εργαστήριο MER Lab σε συνεργασία με το Ερευνητικό Κέντρο Frederick του Frederick University Cyprus, το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Πανεπιστήμιο της Γένοβας και χρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας στο πλαίσιο του προγράμματος “Excellence Hubs”. Στόχος του είναι η συλλογή και αξιολόγηση δεδομένων σχετικά με την κατάσταση των λιβαδιών σε όλη την Κύπρο, η χαρτογράφηση των απειλών και η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου εθνικού σχεδίου αποκατάστασης.
Βασική δράση του έργου είναι η χρήση καινοτόμων, βιώσιμων μεθόδων μεταμόσχευσης, με την τοποθέτηση 3.000 τμημάτων Posidonia σε τρεις πιλοτικές περιοχές. Οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν από εκπαιδευμένους εθελοντές δύτες, που θα αποτελέσουν το «μυαλό» και την καρδιά της προσπάθειας αυτής, συμμετέχοντας ενεργά στην ανανέωση του οικοσυστήματος. Η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της επιτυχίας θα γίνεται με προηγμένες τεχνικές, όπως φωτογραμμετρία και τρισδιάστατη απεικόνιση.
Ανάμεσα σε άλλα, στόχος είναι η εκπαίδευση 100 εθελοντών δυτών και η ευαισθητοποίηση πάνω από 30.000 πολιτών, ενώ παράλληλα προβλέπονται δράσεις ενημέρωσης και εκπαιδευτικά προγράμματα.
Ο βασικός στόχος του έργου είναι από τη μια, η άμεση αποκατάσταση των λιβαδιών Posidonia, και από την άλλη, η δημιουργία ενός βιώσιμου μοντέλου διαχείρισης και αποκατάστασης, που θα μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλες περιοχές της Μεσογείου.
