Έφθασε η Καθαρά Δευτέρα την οποία περιμένουν μικροί και μεγάλοι, κυρίως για τα έθιμα της σημερινής μέρα. Λαγάνες, θαλασσινά, μπόλικα πράσινα λαχανικά, αλοιφές και πίττες της γιαγιάς έχουν την τιμητική τους. Οι προετοιμασίες αρχίζουν 2-3 μέρες πριν γιατί είναι μια ευκαιρία να μαζευτούν οικογένειες και φίλοι σε πάρκα, αγρούς και λειβάδια. Βεβαίως υπερπλήρεις είναι και οι ψαροταβέρνες για όσους θέλουν να αποφύγουν το ρίσκο των καταιγίδων.
Η Σαρακοστή είναι η μεγαλύτερη χριστιανική νηστεία και πόσοι από εμάς δεν έχουν τη νηστεία στο μυαλό τους ως κάτι «υγιεινό» και μια ευκαιρία να χάσουν βάρος; Ας βάλουμε στο μικροσκόπιο το μενού της Καθαράς Δευτέρας για να δούμε τελικά πόσο διατροφικά «συγκρατημένο» είναι.
Λαγάνα
Είναι άζυμος άρτος (ψωμί) πασπαλισμένος με αρκετό σουσάμι, που συνοδεύει επάξια όλα τα σαρακοστιανά εδέσματα, αλμυρά αλλά και γλυκά. Διατροφικά στη λαγάνα κυριαρχούν οι υδατάνθρακες, τα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα ή αλλιώς τα «καλά» λιπαρά όπως λέμε συνήθως και η βιταμίνη Ε.
Γνωρίζατε ότι 1 φέτα λαγάνα έχει περίπου 90 kcal; Αν δε θέλετε να ξεφύγετε θερμιδικά αλλά και στην πρόσληψη υδατανθράκων ήδη από τη λαγάνα περιοριστείτε στη μία φέτα την οποία μπορείτε να συνδυάσετε τη με μία κουταλιά της σούπας ταραμοσαλάτα.
Ταραμοσαλάτα
Βασικό της συστατικό είναι ο ταραμάς, δηλαδή αυγά ψαριού (κυρίως κυπρίνου ή μπακαλιάρου), και παρασκευάζεται με την προσθήκη ελαιόλαδου, κρεμμυδιού , λεμονιού, ψωμιού ή/και πατάτας. Είναι πλούσια σε πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, βιταμίνη Α, D και ψευδάργυρο.
Θαλασσινά και τα οστρακοειδή
Οι πρωταγωνιστές της ημέρας. Σημαντική θέση στο τραπέζι έχουν οι σουπιές, τα καλαμάρια, το χταπόδι, οι γαρίδες και τα μύδια. Τα καλαμάρια συνήθως καταναλώνονται τηγανιτά (214 kcal/100 γρ.) και λιγότερο συχνά ψητά (90 kcal/100 γρ.), ενώ το χταπόδι μαγειρεύεται κυρίως βραστό ή ψητό (200 kcal/100 γρ.). Οι γαρίδες τρώγονται επίσης συνήθως τηγανιτές (300 kcal/12-15 μικρές), αλλά και ψητές ή βραστές (70 kcal/12-15 μικρές). Τα μύδια και διάφορα άλλα οστρακοειδή γίνονται συνήθως σαγανάκι ή/και αχνιστά (115 kcal/ 100 γρ. σάρκας ή 10-12 μεγάλα). Είναι πλούσια σε πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, απαραίτητα αμινοξέα και βιταμίνη Β12.
Προτιμήστε τα θαλασσινά ψητά ή βραστά έναντι των τηγανιτών προκειμένου να μειώσετε τις θερμίδες αλλά και τα λιπαρά που θα προσλάβετε, καθώς όπως παρατηρείτε παραπάνω τα τηγανιτά μπορούν να αποδώσουν τη διπλάσια ή και περισσότερη ενέργεια.
Τι να προσέχετε όταν αγοράζετε θαλασσινά (χταπόδια, καλαμάρια, θράψαλα, σουπιές κ.λπ.)
* Την οσμή: Πρέπει να μυρίζουν θάλασσα και όχι να έχουν δυσάρεστη οσμή αμμωνίας ή οποιουδήποτε άλλου υλικού.
* Την επιφάνεια του σώματος: Πρέπει να είναι υγρή και γυαλιστερή.
* Τα πλοκάμια και τις βεντούζες: Πρέπει να αντέχουν στο ελαφρύ τράβηγμα και να μην αποσπώνται εύκολα.
* Τη σάρκα: Πρέπει να είναι συμπαγής, ελαστική και γυαλιστερή.
* Τα μάτια: Πρέπει να είναι γυαλιστερά, «ζωηρά», χωρίς κηλίδες.
Για τα κατεψυγμένα (συσκευασμένα ή χύμα) πρέπει να γνωρίζετε:
* Δεν πρέπει να πωλούνται με αλλοιώσεις της χροιάς τους
* Συνήθως φέρουν ένα στρώμα πάγου (επίπαγος).
* Μετά την απόψυξη, το περιεχόμενο πρέπει να φέρει το χρώμα και την οσμή του νωπού προϊόντος.
* Στη συσκευασία πρέπει να υπάρχει το σήμα αναγνώρισης της εγκατάστασης.
Άλλα ορεκτικά
Πέρα από αυτά το τραπέζι σας μπορεί να απαρτίζεται από διάφορα ορεκτικά όπως ντολμαδάκια γιαλαντζί (184 kcal/100 γρ.), μελιτζανοσαλάτα (100 kcal/1 κουτ. σούπας), πατάτες βραστές (80 kcal/1 μέτρια), φάβα με ελαιόλαδο (169 kcal/100 γρ.), ελιές (45 kcal/10 μικρές ή 5 μεγάλες) κ.ά. Παρόλο που αυτά μπορούν να απογειώσουν τον ουρανίσκο σας, σίγουρα μπορούν ακόμα και να διπλασιάσουν τη θερμιδική πρόσληψη του γεύματος αυτού.
Σησαμένιος χαλβάς
Δεν μπορεί να λείπει από το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας και δικαίως… Παρασκευάζεται από ταχίνι (λιωμένο σουσάμι) και συχνά περιέχει σιρόπι ζάχαρης ή φρουκτόζη ή στέβια ή κάποιο άλλο γλυκαντικό. Είναι πλούσιος σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, βιταμίνη Ε, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, ασβέστιο, μαγνήσιο, σελήνιο, φώσφορο και ψευδάργυρο. Ωστόσο, είναι ένα ενεργειακά πυκνό τρόφιμο μιας και αποδίδει περίπου 550 kcal/ 100 γρ.
Αλκοόλ
Συνηθίζεται αυτή την ημέρα να συνοδεύουν το φαγητό ποτά όπως το ούζο (107 kcal/45 ml), το λευκό κρασί (82 kcal/120 ml) και η μπύρα (135 kcal/330 ml).
Βλέποντας λοιπόν την Καθαρά Δευτέρα από διατροφική σκοπιά, παρατηρούμε ότι μας προσφέρει τρόφιμα υψηλής διατροφικής αξίας που σε ορισμένες περιπτώσεις είναι και η μοναδική μέρα του χρόνου που βρίσκονται στο τραπέζι. Αυτό που καλούμαστε εμείς να προσέξουμε και είναι στο χέρι μας, είναι ο τρόπος με τον οποίο θα τα καταναλώσουμε, και η ποσότητα αυτών, ώστε να αποκομίσουμε τα οφέλη των σαρακοστιανών αυτών εδεσμάτων. Όσο σίγουρο είναι λοιπόν ότι η Καθαρά Δευτέρα θα «πέσει» και του χρόνου.. Δευτέρα, τόσο σίγουρο είναι ότι τηρώντας το μέτρο στην κατανάλωση, το σαρακοστιανό τραπέζι δεν θα αποτελεί πλέον «εχθρό» της ισορροπημένης διατροφής.
