Ένα από τα πιο διάσημα ναυάγια στην ιστορία, η ισπανική γαλέρα San José, εντοπίστηκε στα ανοιχτά της Κολομβίας, χάρη σε χρυσά νομίσματα που βρέθηκαν διασκορπισμένα στον βυθό. Ο θησαυρός που μετέφερε η γαλέρα, σημερινής αξίας 17 δισεκατομμυρίων δολαρίων, περιλάμβανε χρυσό, ασήμι και πολύτιμους λίθους βάρους έως και 200 τόνων. Ωστόσο, ο ακριβής αριθμός των χρυσών νομισμάτων παραμένει άγνωστος.
Η γαλέρα βυθίστηκε το 1708 ύστερα από επίθεση βρετανικών πολεμικών πλοίων κοντά στην Καρταχένα της Κολομβίας, ενώ μετέφερε βασιλικό φορτίο από τη Νότια Αμερική προς την Ιβηρική χερσόνησο. Ήταν η ναυαρχίδα του ισπανικού στόλου “Tierra Firme“, που είχε το μονοπώλιο στη μεταφορά πολύτιμων αγαθών από το Περού και τη Νέα Γρανάδα προς την Ευρώπη.
«Ο στόλος Tierra Firme, υπό τη διοίκηση της γαλέρας San José, είχε το αποκλειστικό μονοπώλιο στη μεταφορά βασιλικών θησαυρών από τη Νότια Αμερική προς την Ιβηρική Χερσόνησο», δήλωσε η Ντανιέλα Βάργκας Αρίσα, επικεφαλής ερευνήτρια της Ναυτικής Σχολής Δοκίμων Almirante Padilla και του Κολομβιανού Ινστιτούτου Ανθρωπολογίας και Ιστορίας (ICANH).
Το ναυτικό της Κολομβίας ισχυρίστηκε ότι είχε βρει το ναυάγιο το 2015. Το 2021–2022 πραγματοποιήθηκαν τέσσερις αποστολές με τη χρήση υποβρύχιων ρομπότ, οι οποίες αποκάλυψαν σημαντικά τεκμήρια: χρυσά νομίσματα, κανόνια και καθημερινά αντικείμενα.
Τα νομίσματα, γνωστά ως macuquinas στα ισπανικά, ήταν ακανόνιστου σχήματος και χειροποίητα, και ήταν το βασικό νόμισμα στην Αμερική για πάνω από δύο αιώνες. Η ανάλυση των νομισμάτων, με ψηφιακές εικόνες υψηλής ανάλυσης και τεχνικές φωτογραμμετρίας, επιβεβαίωσε ότι κόπηκαν το 1707 στη Λίμα, σημερινό Περού. Φέρουν δε σαφή σύμβολα της ισπανικής μοναρχίας, όπως τα εμβλήματα των βασιλείων της Καστίλης και του Λεόν.
Ωστόσο, αυτή η εντυπωσιακή ανακάλυψη συνοδεύεται από έντονες νομικές διαμάχες. Η κυβέρνηση της Κολομβίας επιδιώκει να ανακτήσει αντικείμενα από το ναυάγιο προκειμένου να τα εκθέσει σε ένα μελλοντικό μουσείο. Η Ισπανία, από την πλευρά της, αμφισβητεί αυτό το δικαίωμα, διεκδικώντας την κυριότητα των ναυαγίων των πολεμικών της πλοίων ανεξαρτήτως ηλικίας.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Antiquity».
