Η COP30 ολοκληρώθηκε με μια συμφωνία που δεν κατονομάζει τα ορυκτά καύσιμα, προκαλώντας απογοήτευση σε πάνω από 80 χώρες. Η σύνοδος σημαδεύτηκε από εντάσεις, απουσία ΗΠΑ, επεισόδια και περιορισμένη πρόοδο σε κλίμα-χρηματοδότηση και προστασία δασών
Η κλιματική σύνοδος COP30 στο Μπελέμ της Βραζιλίας έκλεισε με μια συμφωνία που δεν περιέχει καμία άμεση αναφορά στα ορυκτά καύσιμα, την κύρια αιτία θέρμανσης του πλανήτη. Για περισσότερες από 80 χώρες, συμπεριλαμβανομένων του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ, το αποτέλεσμα θεωρείται απογοητευτικό, καθώς ζητούσαν μια ισχυρή δέσμευση για ταχύτερη απεξάρτηση από πετρέλαιο, άνθρακα και φυσικό αέριο.
Οι παραγωγοί πετρελαίου αντιστάθηκαν σθεναρά, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να συνεχίσουν να αξιοποιούν τους πόρους τους για την οικονομική τους ανάπτυξη — μια θέση που επικράτησε στις τελικές διαπραγματεύσεις.
Αγανάκτηση και καταγγελίες για τη διαδικασία
Η Κολομβία κατήγγειλε ότι η προεδρία της COP δεν επέτρεψε στα κράτη να εκφράσουν αντίρρηση στην τελική συμφωνία κατά την ολομέλεια, σύμφωνα με το BBC. «Πάνω από το 75% των παγκόσμιων εκπομπών προέρχεται από ορυκτά καύσιμα· πρέπει να αρχίσουμε να μιλάμε γι’ αυτήν την πραγματικότητα», δήλωσε η Ντανιέλα Ντουράν Γκονσάλες, εκπρόσωπος της χώρας. Το τελικό κείμενο, το Mutirão, καλεί τις χώρες να επιταχύνουν εθελοντικά τη μείωση των ορυκτών καυσίμων.
Απουσία ΗΠΑ μετά την αποχώρηση Τραμπ από τη Συμφωνία των Παρισίων
Για πρώτη φορά, οι ΗΠΑ δεν έστειλαν αντιπροσωπεία, μετά την απόφαση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αποχωρήσει από τη Συμφωνία των Παρισίων και να χαρακτηρίσει την κλιματική αλλαγή «απάτη».
Έμπειροι διαπραγματευτές σημείωσαν ότι η απουσία της Ουάσιγκτον δημιούργησε «κενό», ειδικά σε μια νύχτα 12ωρων διαπραγματεύσεων, όπου οι πετρελαιοπαραγωγοί χώρες πίεζαν επιθετικά και δεν υπήρχε ισχυρός αντίβαρος. Παρά τις συγκρούσεις, αρκετά κράτη εξέφρασαν ανακούφιση που η σύνοδος δεν κατέρρευσε ούτε ακύρωσε παλαιότερες δεσμεύσεις.
Η Αντίγκουα και Μπαρμπούντα δήλωσε ότι «ο μηχανισμός λειτουργεί ακόμη, δίνοντας φωνή σε κάθε χώρα», ενώ η Σαουδική Αραβία τόνισε πως κάθε κράτος πρέπει να καθορίζει τον δικό του ενεργειακό δρόμο.
Χάος, πλημμύρες, φωτιές και επεισόδια στη διάρκεια των συνομιλιών
Η διοργάνωση αντιμετώπισε πρωτοφανείς δυσκολίες:
- Τουαλέτες χωρίς νερό
- Θυελλώδεις καταιγίδες που πλημμύρισαν το χώρο
- Ζέστη και υγρασία που δυσκόλευαν τους αντιπροσώπους
- Δύο εκκενώσεις χώρου για λόγους ασφαλείας
- Εισβολή περίπου 150 διαδηλωτών που φώναζαν «τα δάση μας δεν πωλούνται»
- Πυρκαγιά που δημιούργησε τρύπα στη στέγη του περιπτέρου
Ο Πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα επέλεξε το Μπελέμ για να στρέψει το βλέμμα του κόσμου στον Αμαζόνιο και να προσελκύσει χρηματοδότηση στην περιοχή.
Κριτική στη Βραζιλία για σχέδια νέων γεωτρήσεων
Παρά το αίτημα για πιο φιλόδοξη συμφωνία, η Βραζιλία επικρίθηκε για τα δικά της σχέδια εξόρυξης πετρελαίου στις εκβολές του Αμαζονίου. Σύμφωνα με την Global Witness, η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου της χώρας προβλέπεται να συνεχίσει να αυξάνεται έως τις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Μικρές χώρες: “Ατελές αλλά πρόοδος”
Η Ινδία χαρακτήρισε τη συμφωνία «ουσιαστική», ενώ ο συνασπισμός των 39 νησιωτικών και παράκτιων κρατών μίλησε για «ατελές αλλά προοδευτικό» αποτέλεσμα. Οι φτωχότερες χώρες εξασφάλισαν υπόσχεση για περισσότερη χρηματοδότηση προσαρμογής, με τη Σιέρα Λεόνε να μιλά για «ξεκάθαρη αναγνώριση της ιστορικής ευθύνης» των πλουσιότερων ρυπαντών.
Η Βραζιλία παρουσίασε το Tropical Forests Forever Facility, έναν νέο μηχανισμό χρηματοδότησης προστασίας τροπικών δασών, που συγκέντρωσε πάνω από 6,5 δισ. δολάρια. Περισσότερες από 90 χώρες υποστήριξαν την πρόταση για παγκόσμιο σχέδιο δράσης κατά της αποψίλωσης.
