Η ΕΕ επιθυμεί να αυξήσει την υιοθέτηση βιοκαυσίμων για τις αερομεταφορές και τη ναυτιλία, ώστε να μειωθεί η ρύπανση από τις βαριές μεταφορές. Η Ουκρανία θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να ενισχύσει τη χρήση βιοκαυσίμων για τη μείωση των εκπομπών στις μεταφορές βαρέων βιομηχανιών, στο πλαίσιο της αναμόρφωσης της επερχόμενης στρατηγικής της για τη βιοοικονομία, σύμφωνα με έγγραφο και αποκαλύπτει το Euronews.
Η αεροπορία και η ναυτιλία παραμένουν η “αχίλλειος πτέρνα” της απεξάρτησης από τον άνθρακα στο πλαίσιο των στόχων της ΕΕ των 27 για την ενεργειακή και κλιματική μετάβαση. Οι τομείς αυτοί εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα και ευθύνονται για το 8,4% περίπου των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (GHG) της ΕΕ, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕ.
Παρά τις συνεχιζόμενες επενδύσεις της ΕΕ για την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας, τα βιώσιμα καύσιμα για τις βαριές μεταφορές δεν είναι διαθέσιμα σε κλίμακα. Η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ προτείνει να ενισχυθεί η χρήση καλλιεργειών και δέντρων για την παραγωγή βιοκαυσίμων σε μια προσπάθεια να μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
“Η ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί από το 2025″, κυρίως λόγω των ReFuelEU Aviation και FuelEU Maritime”, αναφέρεται στο έγγραφο, αναφερόμενο στους νόμους του μπλοκ που έχουν σχεδιαστεί για την αύξηση της χρήσης ανανεώσιμων καυσίμων στις βαριές μεταφορές.
Οι περιβαλλοντικές ομάδες έχουν επικρίνει εδώ και καιρό τη χρήση βιοκαυσίμων ως μη βιώσιμη, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την επισιτιστική ασφάλεια και την ικανότητα των δασών να δεσμεύουν το CO2 από την ατμόσφαιρα.
Βιοκαύσιμα
Τα βιοκαύσιμα κατηγοριοποιούνται ανά πηγή, με κάθε κατηγορία να είναι γνωστή ως “γενιά”. Τα βιοκαύσιμα πρώτης γενιάς προέρχονται από καλλιέργειες τροφίμων όπως το καλαμπόκι και το ζαχαροκάλαμο, τα βιοκαύσιμα δεύτερης γενιάς προέρχονται από μη βρώσιμη βλάστηση και γεωργικά απόβλητα και τα βιοκαύσιμα τρίτης γενιάς προέρχονται από φύκια.
Ωστόσο, το μπλοκ απέχει πολύ από το να έχει την ικανότητα να παράγει αρκετά βιοκαύσιμα. Σε έλεγχο του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου το 2023 διαπιστώθηκε ότι τα ζητήματα βιωσιμότητας, η διαθεσιμότητα βιομάζας και το κόστος περιορίζουν την ανάπτυξη των βιοκαυσίμων. Σημείωσε επίσης ότι η έλλειψη μακροπρόθεσμης προοπτικής στην πολιτική της ΕΕ για τα βιοκαύσιμα έχει επηρεάσει τις επενδύσεις.
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ), η χρήση πόρων από υλικά που βασίζονται στη φύση στην Ευρώπη υπερβαίνει την εγχώρια ικανότητα των οικοσυστημάτων να αναγεννούν πράσινους πόρους και να απορροφούν CO2. Το 2022, η χρήση βιομάζας για ενέργεια στην Ευρώπη αντιστοιχούσε στο 29%, αναφέρεται στο έγγραφο που διέρρευσε, σημειώνοντας ότι το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί κατά 14% τα τελευταία 10 χρόνια.
Ουκρανικές εισαγωγές
Μια πρόσφατη εμπορική συμφωνία για τη γεωργία που υπεγράφη μεταξύ της ΕΕ και της Ουκρανίας θα μπορούσε να καλύψει τη ζήτηση του μπλοκ για βιοκαύσιμα. Το Κίεβο έχει τεράστιο μέγεθος γεωργικής γης 41,3 εκατομμύρια εκτάρια – 68,5% της συνολικής έκτασης της Ουκρανίας – εκ των οποίων τα 32,7 εκατομμύρια εκτάρια ήταν καλλιεργήσιμη γη, σύμφωνα με έρευνα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το 2024.
Η νέα συμφωνία περιλαμβάνει εγγυήσεις που περιορίζουν τις εισαγωγές ορισμένων ευαίσθητων προϊόντων, όπως τα σιτηρά και το πετρέλαιο. Εάν αυτά αρθούν, η Ουκρανία θα μπορούσε να καταλήξει να διαδραματίσει βασικό ρόλο στην αλυσίδα εφοδιασμού.
Στρατηγική για τη βιοοικονομία
Η Επιτροπή αναμένεται να ανακοινώσει την τρίτη επανεξέταση της βιοοικονομίας από την έναρξή της το 2012. Σκοπός της είναι να υποστηρίξει στόχους όπως η επισιτιστική ασφάλεια, η δράση για το κλίμα και η ανταγωνιστικότητα. Σύμφωνα με το έγγραφο, ο τομέας έχει αποφέρει έως και 2,7 τρισεκατομμύρια ευρώ το 2023, από 812 δισεκατομμύρια ευρώ το 2022.
“Η βιοοικονομία της ΕΕ αποτελεί δυναμικό μοχλό για την ανταγωνιστικότητα και είναι στρατηγικής σημασίας”, αναφέρεται στο έγγραφο.
Ωστόσο, ο διεθνής ανταγωνισμός, ιδίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, και τα επίμονα εμπόδια στην ενιαία αγορά επιβραδύνουν την ανάπτυξη και κινδυνεύουν να εκτρέψουν την καινοτομία σε αγορές εκτός ΕΕ, σύμφωνα με το έγγραφο.
