Οι απειλές του Πούτιν ότι θα ζητήσει αλλαγή της συμφωνίας για το εμπόριο ουκρανικού σιταριού κάνει τους πλοιοκτήτες πιο προσεκτικούς και να αποφεύγουν να φέρουν πλοία τους στα ουκρανικά λιμάνια με αποτέλεσμα καθυστερήσεις στη μεταφορά σιτηρών, εκτιμά η ναυτιλιακή οργάνωση Bimco.
«Η ανασφάλεια παραμένει ένας παράγοντας για όσους δραστηριοποιούνται στη μεταφορά ουκρανικών σιτηρών. Τα πλοία που εξυπηρετούν το εμπόριο αυτό είναι κατά μέσο όρο έξι χρόνια γηραιότερα και 32,9% μικρότερα από ένα χρόνο πριν, αντανακλώντας την τάση αποφυγής του κινδύνου από τους πλοιοκτήτες και τα υψηλότερα ασφάλιστρα που αφορούν στην αξία του πλοίου. Η δυσαρέσκεια της Ρωσίας με τη συμφωνία είναι πιθανό να εμποδίσει περαιτέρω τις ουκρανικές εξαγωγές, καθώς οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων εξακολουθούν να διστάζουν να ρισκάρουν τα περιουσιακά τους στοιχεία», υπογραμμίζει ο επικεφαλής αναλυτής ναυτιλίας της BIMCO, Niels Rasmussen.
Η συμφωνία και η αμφισβήτηση
Οι εξαγωγές σιτηρών από την Ουκρανία έφτασαν τους 2,1 εκατ. τόνους μετά την συμφωνία που επετεύχθη μεταξύ ΟΗΕ, Ρωσίας και Ουκρανίας, αναφέρει σε μία ανάλυσή της η Bimco. Στις 22 Ιουλίου, η Ρωσία και η Ουκρανία υπέγραψαν συμφωνία για να επιτρέψουν τις εξαγωγές σιτηρών από τρία λιμάνια της Ουκρανίας για περίοδο 120 ημερών. Ωστόσο στις 7 Σεπτεμβρίου, ο Πούτιν εξέφρασε ανησυχίες για τη συμφωνία, προκαλώντας αβεβαιότητα σχετικά με το εύρος και την ανανέωσή της.
Στο μεταξύ έχουν περάσει περισσότερες από 40 ημέρες από την υπογραφή της συμφωνίας και 2,1 εκατομμύρια τόνοι σιτηρών έχουν εξαχθεί μέσω των λιμανιών Chornomorsk, Odesa και Yuzhne. Υπολογίζεται ότι μετά τις πρώτες ημέρες η εικόνα σταθεροποιήθηκε και 0,5 εκατομμύρια τόνοι σιτηρών την εβδομάδα εξάγονται τώρα. Με αυτόν τον ρυθμό, οι μηνιαίες εξαγωγές θα ξεπεράσουν τους 2 εκατομμύρια τόνους.
«Παρά τις περιορισμένες εξαγωγές μέχρι στιγμής, η συμφωνία για τα σιτηρά βοήθησε στη μείωση των παγκόσμιων τιμών των τροφίμων. Αυτές είναι τώρα χαμηλότερες στα επίπεδα του Φεβρουαρίου σύμφωνα με τον δείκτη τιμών των τροφίμων του FAO. Εάν η Ρωσία επιχειρήσει να αλλάξει ή να σταματήσει τη συμφωνία, αυτή η πρόοδος θα μπορούσε να αντιστραφεί», λέει ο επικεφαλής αναλυτής ναυτιλίας της BIMCO, Niels Rasmussen.
Η Ρωσία επέκρινε πρόσφατα τη συμφωνία υποστηρίζοντας ότι οι περισσότερες αποστολές κατευθύνονται προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία και όχι προς τις αναδυόμενες οικονομίες της Αφρικής, όπως προβλέπει ο αρχικός σχεδιασμός. Από τις αποστολές σιτηρών της Ουκρανίας στο πλαίσιο της συμφωνίας, περίπου το 70% των όγκων είχαν ως προορισμό την Τουρκία και την ΕΕ. Η Ρωσία έχει εκφράσει την πρόθεση να επαναδιαπραγματευτεί τη συμφωνία και να περιορίσει τις εξαγωγές σιτηρών στην ΕΕ.
Οι κίνδυνοι
Τον Αύγουστο, η Ουκρανία έδειξε ενδιαφέρον να επεκτείνει τη συμφωνία για να συμπεριλάβει και άλλα φορτία όπως τα μέταλλα. Επιπλέον, η χώρα εξέφρασε την ελπίδα να ανοίξει το λιμάνι του Μικολάιβ στο πλαίσιο της συμφωνίας, ένα άλλο βασικό λιμάνι για τις εξαγωγές σιτηρών.
Ενώ ο περιορισμός των εξαγωγών προς την Ευρώπη θα μπορούσε να ωφελήσει τη ναυτιλία μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου, μέσω της αύξησης του μέσου όρου των φορτίων, ο κίνδυνος απωλειών όγκου φορτίου παραμένει, σύμφωνα με τον αναλυτή της Bimco.
Οι ζημιές στις καλλιέργειες στην Ουκρανία είναι ένας υπαρκτός κίνδυνος, ενώ περαιτέρω ρίσκο προέρχεται από την δυνατότητα αποθήκευσης σιτηρών ενώ συνεχίζεται η συγκομιδή αραβοσίτου.
