Τα Free ports δεν είναι καινούργια εφεύρεση. Εντούτοις η αύξηση της ζήτησης για οικονομική ένεση στις μεταφορές πρώτων υλών σε λιμάνια, έχει δημιουργήσει τον τελευταίο καιρό προϋποθέσεις για επέκταση τους.
Τα Free Ports στοχεύουν στη δημιουργία οικονομικής δραστηριότητας κοντά σε ναυτιλιακά λιμάνια ή αεροδρόμια.
Τα αγαθά που εισάγονται σε αυτού του είδους λιμάνια από το εξωτερικό απαλλάσσονται από φόρους και δασμούς, που συνήθως καταβάλλονται στην κυβέρνηση του ΗΒ κατά την άφιξη.
Αυτό σημαίνει ότι οι κατασκευαστές μπορούν να εισάγουν πρώτες ύλες χωρίς δασμούς, πληρώνοντας μόνο δασμούς για τα τελικά προϊόντα που φεύγουν από τον ιστότοπο για αλλού στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Ή, τα εμπορεύματα μπορούν να επανεξαχθούν στο εξωτερικό χωρίς να πληρωθούν οι δασμοί του ΗΒ.
Στην Αγγλία, επιβεβαιώθηκε ότι οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται, θα μπορούν επίσης να διεκδικούν χαμηλότερους φόρους ακινήτων, συμπεριλαμβανομένων των νέων κτιρίων που αγοράζουν.
Οι εταιρείες που εδρεύουν σε Free Ports θα επωφεληθούν επίσης από χαμηλότερους συντελεστές εθνικής ασφάλισης – έναν φόρο που καταβάλλεται στους μισθούς των εργαζομένων – εάν προσλάβουν νέο προσωπικό.
Ήδη προγραμματίζεται η λειτουργία 8 νέων λιμανιών στην επικράτεια του Ηνωμένου Βασιλείου, ο προϋπολογισμός των οποίων εγκρίθηκε από τον Μάρτιο του 2021, από 18 περιοχές που υπέβαλαν αίτηση για το καθεστώς.
Στη Σκωτία, η κυβέρνηση υπό την ηγεσία του SNP λέει ότι θα ξεκινήσει έναν διαγωνισμό την άνοιξη του 2022 για την επιλογή δύο τοποθεσιών free port.
Λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί, αλλά το SNP λέει ότι τα «πράσινα» freeports του θα προωθήσουν καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας και θα συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών άνθρακα.
Το Ηνωμένο Βασίλειο δημιούργησε επτά Free Ports μετά το 1984, τα οποία όμως καταργήθηκαν σταδιακά το 2012.
Ωστόσο, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου επανήλθε, κρίνοντας ότι η επαναφορά τους θα μπορούσε να βοηθήσει στην προσέλκυση επενδύσεων σε περιοχές που το χρειάζονται περισσότερο.
Τα Free ports επιτρέπονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση – με περίπου 80 ιστότοπους που εδρεύουν σε χώρες της ΕΕ.
Ωστόσο, ορισμένοι πολιτικοί που υποστηρίζουν το Brexit, συμπεριλαμβανομένης της καγκελαρίου, έχουν υποστηρίξει στο παρελθόν ότι οι κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις, περιόρισαν σημαντικά τα οφέλη που μπορούν να προσφερθούν σε επιχειρήσεις που εδρεύουν εντός των τοποθεσιών.
H εμπορική συμφωνία για το Brexit – που συμφωνήθηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο και την ΕΕ – απαιτεί ακόμη να δικαιολογούνται οι επιδοτήσεις, διαφορετικά θα μπορούσαν να αμφισβητηθούν στα βρετανικά δικαστήρια.
Σε πιο ακραίες συνθήκες, η ΕΕ θα μπορούσε να ανταποκριθεί στις επιδοτήσεις του ΗΒ επιβάλλοντας δασμούς σε ορισμένα βρετανικά προϊόντα που θεωρείται ότι βλάπτουν το εμπόριο ή τις επενδύσεις της ΕΕ.
Και το Ηνωμένο Βασίλειο θα εξακολουθεί να υπόκειται στους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου – οι οποίοι λένε ότι δεν μπορεί μία χώρα να εισάγει επιδοτήσεις που συνδέονται μόνο με τις εξαγωγικές επιδόσεις.
Με πληροφορίες από BBC NEWS
