Mια μικρή νησίδα 700 μέτρα βορειοανατολικά της Ελαφονήσου, την οποία που επισκέπτονται τα θαλασσοπούλια, κρύβει στον βυθό της τα μυστικά της αρχαιότερης πόλης στον κόσμο. Το μοναδικό αυτό υποθαλάσσιο μνημείο μπορούν να το ανακαλύψουν πλέον οι επισκέπτες που φτάνουν ως εκεί.
Η UNESCO έχει εντάξει από 2016 την περιοχή στο Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Μνημείων και την αναγνώρισε ως την παλαιότερη αρχαία πόλη στον κόσμο.
Με πρωτοβουλία της Περιφέρειας Πελοποννήσου και υπό την καθοδήγηση της Εφορείας Ενάλιων Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, το Παυλοπέτρι εντάχθηκε στο πρόγραμμα INHERIΤ για τις στρατηγικές βιώσιμού τουρισμού στην περιοχή της Μεσογείου.
Οι περιοχές INHERITURA χαρακτηρίζονται από την προστασία της περιβαλλοντικής και φυσικής κληρονομιάς, την αξιοποίηση του φυσικού πλούτου και από bottom-up και συμμετοχικές προσεγγίσεις βιώσιμου τουρισμού. Στο πλαίσιο αυτό και τηρώντας πάντα τα κριτήρια μιας INHERITOURA περιοχής, πραγματοποιήθηκαν μικρής κλίμακας παρεμβάσεις για την ανάδειξη της ενάλιας πόλης παγκοσμίου ενδιαφέροντος, ως τόπο ήπιας τουριστικής ανάπτυξης .
Πρόκειται για κατασκευές που ενημερώνουν τους κολυμβητές για την ύπαρξη της αρχαίας πόλης, την οποία μπορούν να επισκεφθούν. Είναι ευδιάκριτα τα διώροφα σπίτια, οι ναοί, το νεκροταφείο και το λιμάνι, ενώ διάσπαρτα στην πόλη βρίσκονται αγάλματα, αμφορείς , αρχαία εργαλεία και αντικείμενα καθημερινής χρήσης,
«Οι κατασκευές αυτές είναι υποβρύχιες πινακίδες που δεν έχουν ξαναμπεί σε κανέναν αρχαιολογικό οικισμό και υποβρύχιες διαδρομές για κολυμβητές» δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αρχαιολόγος της Εφορείας Ενάλιων Αρχαιοτήτων, Δέσποινα Κουτσούμπα.
Τα βυθισμένα ερείπια βρίσκονται σε βάθος τριών-τεσσάρων μέτρων και καλύπτουν έκταση 50.000 τετραγωνικών μέτρων στον κόλπο των Βατίκων, ανάμεσα στην παραλία της Πούντας και τη νησίδα Παυλοπέτρι. Τα αρχαιολογικά ευρήματα συνθέτουν την παλαιότερη πλήρη πόλη που έχει βρεθεί κάτω από το νερό, το οποίο την προφύλαξε από τη φθορά του χρόνου αλλά και από τις ανθρώπινες παρεμβάσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι έχει επιτευχθεί η αποτύπωση των υποθαλάσσιων αρχαιοτήτων και η παραγωγή τρισδιάστατων φωτο-ρεαλιστικών μοντέλων των βυθισμένων αρχιτεκτονικών στοιχείων από το Παυλοπέτρι με τη χρήση πρωτοποριακών μεθόδων και συνδυασμών σύγχρονων τεχνικών, όπως το σόναρ της Nautilus Ltd και τη φωτο-στερεογραμμετρική αποτύπωση (Κέντρο Ρομποτικής του Πανεπιστημίου του Sydney), τα οποία εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά σε αρχαιολογικές έρευνες στο Παυλοπέτρι.
