Μια αποστολή «διάσωσης» λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, στις 23 Δεκεμβρίου, ανέσυρε δύο κανόνια και δεκάδες πυρομαχικά ηλικίας άνω των 200 ετών από τον βυθό της θάλασσας, στα βόρεια παράλια της Βουλγαρίας στη Μαύρη Θάλασσα.
Η ομάδα του Κέντρου Υποβρύχιας Αρχαιολογίας (CUA), με επικεφαλής τον Ναϊντέν Πράχοβ, ολοκλήρωσε με επιτυχία την 30ωρη αποστολή, παρά τα παγωμένα νερά, τη χαμηλή ορατότητα και τη σύνθετη υλικοτεχνική υποδομή που χρειάστηκε.
Η αποστολή αυτή αποτελούσε μέρος ενός σχεδίου που μελετούσε το Κέντρο από κοινού με το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο εδώ και πολύ καιρό. Ο Πράχοβ εντόπισε τα όπλα σε μια κατάδυση που έκανε το 2021 αλλά μόλις στα τέλη του 2022 και χάρη στην υποστήριξη του υπουργείου Πολιτισμού ανασύρθηκαν και μεταφέρθηκαν στο μουσείο τα αντικείμενα που βρέθηκαν στο ναυάγιο. Τους δύτες βοήθησαν επίσης ο επικεφαλής του Ιστορικού Μουσείου της Καβάρνα καθώς και η αστυνομία των συνόρων.
Ήταν κυριολεκτικά τέλη Δεκεμβρίου όταν η ομάδα πήγε στο σημείο όπου γνώριζαν ότι βρισκόταν το ναυάγιο, κατέγραψε ξανά τα κανόνια με φωτογραμμετρία και κάμερες και στη συνέχεια τα ανέσυρε από τον βυθό. Αυτό έγινε με ένα αλιευτικό εξοπλισμένο με γερανό, που σήκωσε τα βαριά κανόνια από το νερό, είπε ο Πράχοβ στο BTA. Υπολογίζει ότι το καθένα τους ζυγίζει 350-400 κιλά.
Στις αρχαιολογικές εκθέσεις που οργάνωσε το Εθνικό Ινστιτούτο Αρχαιολογίας σε συνεργασία με το Μουσείο στη Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών, στις αρχές του 2022, ο Πράχοβ είπε ότι ήταν πιθανότατα θέμα χρόνου μέχρι να κλαπούν και να πουληθούν τα κανόνια, όπως έχει ήδη γίνει με δεκάδες άλλα κατά μήκος των ακτών της Μαύρης Θάλασσας. Δύτες είπαν στους αρχαιολόγους ότι έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 80 τέτοιες περιπτώσεις από τη δεκαετία του 1990 και η τύχη των αντικειμένων αυτών είναι άγνωστη. Ο Πράχοβ πρόσθεσε ότι τα δύο του Καλιάκρα είναι από τα ελάχιστα που απέμειναν.
Με βάση μια πρώτη ανάλυση, τα κανόνια χρονολογούνται από τα τέλη του 18ου με αρχές του 19ου αιώνα. Αποτελούσαν μέρος του οπλισμού ενός τρικάταρτου πολεμικού πλοίου που βυθίστηκε, κάτω από άγνωστες συνθήκες, στα βόρεια του ακρωτηρίου Καλιάκρα. Η ακριβής τοποθεσία του ναυαγίου είναι απόρρητη.
Εκτός από την υποβρύχια έρευνα και ανάκτηση των κανονιών από τον βυθό της Μαύρης Θάλασσας, το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης ραδιογραφική έρευνα και συντήρηση των υπολειμμάτων του ναυαγίου στο Κεντρικό Εργαστήριο Συντήρησης και Αποκατάστασης του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου.
Τα κανόνια και τα άλλα αντικείμενα που βρέθηκαν στο πλοίο θα εκτεθούν στο μουσείο το 2023, διευρύνοντας έτσι τη συλλογή του. Το εθνικό μουσείο διαθέτει ήδη τη μεγαλύτερη συλλογή από άγκυρες στη χώρα. Τα πιο πρόσφατα ναυτικά ευρήματα σηματοδοτούν την αρχή μιας συλλογής με αντικείμενα από δυτικοευρωπαϊκά, ρωσικά και τουρκικά πλοία που βρέθηκαν στον βυθό της Μαύρης Θάλασσας.
