Οι ωκεανοί σε όλο τον κόσμο θερμαίνονται τέσσερις φορές γρηγορότερα από ό,τι τις τελευταίες δεκαετίες του 1980, σύμφωνα με νέα μελέτη. Η ανησυχητική αυτή επιτάχυνση βοηθά να εξηγηθεί γιατί τα έτη 2023 και 2024 παρουσίασαν πρωτοφανείς θερμοκρασίες στους ωκεανούς — και πιο ακραίους κυκλώνες.
Τα ευρήματα έχουν τεράστιες συνέπειες για την υγεία των ωκεανών, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας επηρεάζει τα πάντα, από τους κοραλλιογενείς υφάλους μέχρι τις αλιευτικές δραστηριότητες. Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις είναι ακόμη πιο ανησυχητικές, συμπεριλαμβανομένων υψηλότερα επίπεδα της θάλασσας, πιο ακραίους κυκλώνες και συχνότερες και πιο σοβαρές πυρκαγιές, δήλωσε ο Κρίστοφερ Μέρτσαντ, συγγραφέας της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε στο Environmental Research Letters την Τρίτη.
«Με την κλιματική αλλαγή, είναι οι ωκεανοί που καθορίζουν το ρυθμό», είπε ο Μέρτσαντ, επιστήμονας ωκεανών και παρατήρησης της Γης στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ. Η νέα έρευνα δείχνει ότι οι θερμοκρασίες των ωκεανών τα επόμενα 20 χρόνια θα μπορούσαν να αυξηθούν περισσότερο από ό,τι τα προηγούμενα 40 χρόνια «με σημαντική διαφορά». Εκτός αν ληφθούν ουσιαστικά μέτρα για μείωση των εκπομπών και περιορισμό της χρήσης ορυκτών καυσίμων, δήλωσε ο Μέρτσαντ, «περιμένω ότι η κλιματική αλλαγή που έρχεται θα βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο από ό,τι μας έχουν δείξει τα κλιματικά μοντέλα».
Τα ρεκόρ θερμοκρασίας που καταγράφηκαν το 2023 και στη συνέχεια ξεπεράστηκαν το 2024, αιφνιδίασαν τους επιστήμονες. Πέρυσι, ο ωκεανός έφτασε σε ένα ρεκόρ θερμότητας που ήταν 0,6°C (1,1°F) πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1981-2010. (Η παγκόσμια μέση θερμοκρασία ήταν ακόμη υψηλότερη λόγω της ταχύτερης θέρμανσης της ξηράς).
Ενώ ο πλανήτης βρισκόταν υπό την επίδραση του Ελ Νίνιο, ενός φυσικού φαινομένου θέρμανσης στον τροπικό Ειρηνικό, οι ανωμαλίες θερμότητας που παρατηρήθηκαν παγκοσμίως φαίνονταν υπερβολικά μεγάλες για να εξηγηθούν μόνο από αυτό. Η κλιματική αλλαγή η οποία προκαλείται από τον άνθρωπο φαινόταν να αποτελεί μέρος της εξήγησης, και η νέα μελέτη είναι μία από τις πρώτες γραμμές σκληρών αποδείξεων που συνδέουν την πρόσφατη επιτάχυνση της παγκόσμιας θέρμανσης με την καύση ορυκτών καυσίμων, δήλωσε η Κιμ Κομπ, διευθύντρια του Ινστιτούτου Περιβάλλοντος και Κοινωνίας στο Πανεπιστήμιο Μπράουν.
Η κατανόηση των «πραγματικών ζημιών από τις συνεχιζόμενες εκπομπές ορυκτών καυσίμων» και του κόστους για την κοινωνία είναι υψίστης σημασίας, πρόσθεσε. «Αυτό το άρθρο υποδεικνύει ότι οι ζημιές είναι χειρότερες από ό,τι νομίζαμε προηγουμένως».
Η έρευνα επικεντρώθηκε σε δύο σύνολα δεδομένων, ένα που εξετάζει τις θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας και ένα άλλο που παρακολουθεί την ενεργειακή ανισορροπία της Γης, η οποία συμβαίνει όταν περισσότερη ενέργεια από τον ήλιο απορροφάται από τη γη και το νερό από ό,τι διαφεύγει πίσω στο διάστημα, γράφει το Bloomberg.
Μετά τη συνεκτίμηση της φυσικής μεταβλητότητας από έτος σε έτος, η μελέτη έδειξε ότι αυτά τα φαινόμενα κινούνται μαζί μακροπρόθεσμα. Οι θερμοκρασίες των ωκεανών αυξάνονται σήμερα με ρυθμό 0,27C ανά δεκαετία, σε σύγκριση με 0,06C πριν από 40 χρόνια. Αυτή η επιτάχυνση τροφοδοτείται από την αύξηση του ενεργειακού ισοζυγίου της Γης, το οποίο έχει περίπου διπλασιαστεί από το 2010, καθώς οι συγκεντρώσεις των αερίων του θερμοκηπίου έχουν αυξηθεί και η εξαφάνιση των πάγων σημαίνει ότι λιγότερο ηλιακό φως αντανακλάται πίσω στο διάστημα, κατέληξε η μελέτη.
«Αν προεκτείνουμε τους επιταχυνόμενους ρυθμούς θέρμανσης για τις επόμενες δύο δεκαετίες, στην πραγματικότητα υπερβαίνουμε αυτό που τα κλιματικά μας μοντέλα θα μας έδιναν ακόμη και για την ισχυρότερη πορεία μείωσης των ορυκτών καυσίμων», δήλωσε ο Κομπ.
Οι παγκόσμιες θερμοκρασίες των ωκεανών σημείωσαν ρεκόρ για 450 συνεχόμενες ημέρες μεταξύ του 2023 και των αρχών του 2024, γεγονός που συνέβαλε στη δημιουργία μαζικών τυφώνων. Ενώ ένα μέρος αυτής της θερμότητας προήλθε από το Ελ Νίνιο, η μελέτη έδειξε ότι το 44% της θερμότητας ρεκόρ προκλήθηκε από την απορρόφηση θερμότητας από τους ωκεανούς με ταχύτερο ρυθμό.
Οι θερμότεροι ωκεανοί τροφοδοτούν και άλλες ανησυχητικές παγκόσμιες αλλαγές. Οι πάγοι λιώνουν γρηγορότερα από ό,τι πιστευόταν προηγουμένως και συμβάλλουν στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας, καθώς οι θερμές θάλασσες υποσκάπτουν τους παγετώνες που τους κρατούν παγιδευμένους στην ξηρά. Άλλοι τύποι καταστροφικών καιρικών φαινομένων λαμβάνουν επίσης βοήθεια: Καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται, οι συνέπειες στην ξηρά, όπως οι καταστροφικές πυρκαγιές της φετινής περιόδου στην Καλιφόρνια, γίνονται επίσης πιο συχνές, σημείωσε ο Κομπ.
Η ικανότητα του κόσμου να επιτύχει τους κλιματικούς του στόχους ήταν ήδη υπό αμφισβήτηση πριν από την ανάληψη των καθηκόντων του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Αλλά οι προσπάθειες αυτές τίθενται σε ακόμη μεγαλύτερη αμφισβήτηση, καθώς υπέγραψε εκτελεστικά διατάγματα για την αύξηση της παραγωγής ορυκτών καυσίμων και την παύση των μισθώσεων για υπεράκτια αιολικά έργα σε ομοσπονδιακές εκτάσεις κατά την πρώτη εβδομάδα της θητείας του. Έχει επίσης εκφράσει παράπονο για το κόστος των νόμων που αποσκοπούν στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, όπως ο νόμος για τη μείωση του πληθωρισμού, και πάγωσε ορισμένες χρηματοδοτήσεις.
«Ο κόσμος δυσκολεύεται με το κόστος της μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα», δήλωσε ο Μέρτσαντ. «Αν και δεν είναι δωρεάν, είναι μια συμφωνία, διότι μακροπρόθεσμα, το να μην το κάνεις είναι πιο ακριβό».
