«Γύρω στο 60 π.Χ. ένα πλοίο ναυάγησε έξω από τις βορειοανατολικές ακτές του μικρού νησιού Αίγιλα, στο πέρασμα μεταξύ Κρήτης και Πελοποννήσου. Ήταν ένα μεγάλο εμπορικό πλοίο μήκους περίπου 40 μέτρων, το οποίο, εκτός από τους συνήθεις αμφορείς με κρασί και άλλα εμπορεύσιμα αγαθά, μετέφερε χάλκινα και μαρμάρινα αγάλματα, αλλά και γυάλινα σκεύη.
Τα μεγάλου μεγέθους χάλκινα αγάλματα ήταν παλιά, κατασκευασμένα έναν αιώνα νωρίτερα ή και περισσότερο, αλλά βρέθηκαν και κάποια άλλα πολύτιμα αντικείμενα, που ήταν νεότερα. Στο πλοίο βρίσκονταν και επιβάτες, γνωρίζουμε ότι υπήρχε μία τουλάχιστον γυναίκα, στην οποία ανήκαν τα δύο ζεύγη κομψών χρυσών ενωτίων».
Τα θραύσματα του Μηχανισμού εντοπίστηκαν το 1902, προς το τέλος των εργασιών ανέλκυσης, και ήταν εμφανώς οδοντωτοί τροχοί, αλλά κανείς δεν μπορούσε να τα συνδέσει με κάποιον μηχανισμό ή να φανταστεί ότι μπορεί να είχαν σχέση με την επιγραφή που είχε βρεθεί. Το κύριο σώμα του Μηχανισμού βγήκε από τη θάλασσα στη μορφή ενός συσσωματώματος, με τα μηχανικά μέρη κρυμμένα μέσα σε αυτό.
Στο βιβλίο του «Ένας φορητός κόσμος – Φέρνοντας στο φως τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων, ένα επιστημονικό θαύμα του αρχαίου κόσμου» ο Alexander Jones, ιστορικός των επιστημών με ειδίκευση στην αρχαία ελληνική αστρονομία και μέλος της Ομάδας Μελέτης του Μηχανισμού των Αντικυθήρων από το 2006, αναφέρει το χρονικό της απίθανης ανακάλυψης του ναυαγίου και του εκπληκτικού Μηχανισμού που μετέφερε, του αρχαιότερου αναλογικού υπολογιστή, εξιστορώντας απίθανες λεπτομέρειες. Εξηγεί, επίσης λεπτομερώς, πώς λειτουργούσε ο Μηχανισμός, πώς κατασκευάστηκε και για ποιον σκοπό.
«Όταν ανακαλύφθηκε το ναυάγιο το 1900-1901 και περισώθηκαν εν μέρει τα απομεινάρια του, θεωρήθηκε ότι περισσότερα ή και όλα τα γλυπτά που ανασύρθηκαν από τον βυθό ήταν πολύ παλιότερα από το πλοίο που τα μετέφερε», αναφέρει στο βιβλίο. «Έγινε έτσι δημοφιλής η ιδέα ότι επρόκειτο για ένα πλοίο που μετέφερε θησαυρούς τους οποίους είχαν λεηλατήσει ο Ρωμαίοι από κάποια ελληνική πόλη στις αρχές του 1ου αιώνα π.Χ. Η ιδέα αυτή έχει ακόμη υποστηρικτές, ωστόσο η προσεκτικότερη μελέτη των αντικειμένων που ανασύρθηκαν δείχνει ότι είναι πολύ πιθανότερο να ήταν εμπορικό πλοίο με φορτίο από διαφορετικές αφετηρίες και ενδεχομένως διαφορετικούς προορισμούς.
Ο τόπος όπου φτιάχτηκαν τα αντικείμενα που μετέφερε το πλοίο δεν μπορεί ακριβώς να πιστοποιηθεί, ένας ειδικός μπορεί, ωστόσο, να μαντέψει από τον τύπο των αμφορέων πού κατασκευάστηκαν: στη Ρόδο, στην Κω, κοντά στην Έφεσο της Μικράς Ασίας, αλλά ίσως και στις ιταλικές ακτές της Αδριατικής. Τα μαρμάρινα αγάλματα ήταν από παριανό μάρμαρο, επομένως προέρχονταν μάλλον από κάποιο εργαστήριο του Αιγαίου, ίσως από τη Δήλο ή την Πέργαμο. Τα γυάλινα σκεύη ήταν από εργαστήρια της Συρίας, της Παλαιστίνης ή της Αιγύπτου.
Κάποιος από τους επιβάτες του πλοίου ταξίδευε με τις οικονομίες του, 32 αργυρά νομίσματα από την Πέργαμο και την Έφεσο, και κάποιος είχε μαζί του μικρότερης αξίας χάλκινα νομίσματα από την Έφεσο, όπως και μερικά παλιότερα, από την Κατάνη της Σικελίας και την Κνίδο της Μικράς Ασίας. Τα νεότερα από τα αργυρά νομίσματα είχαν κοπεί μεταξύ του 76 και του 67 π.Χ., οπότε το πλοίο ναυάγησε σίγουρα μετά το 76 π.Χ., πιθανόν μία ή δύο δεκαετίες αργότερα.
Η διαδρομή που είχε ακολουθήσει το πλοίο δεν είναι γνωστή, ωστόσο δεν ήταν απαραίτητο να είχε κάνει στάση σε όλους αυτούς τους τόπους κατά το τελευταίο του ταξίδι. Το πιο πιθανό είναι μέρη του φορτίου να είχαν μεταφερθεί με μικρότερα πλοία σε ένα σημαντικό διαμετακομιστικό λιμάνι όπως η Δήλος ή σε κάποιο στις ακτές της Μικράς Ασίας, τα οποία ήταν αρκετά μεγάλα και μπορούσαν να δέσουν πλοία ανάλογου μεγέθους με το πλοίο του ναυαγίου. Η τοποθεσία του ναυαγίου δείχνει ότι το πλοίο έπλεε προς τη δυτική Μεσόγειο για να παραδώσει το φορτίο του σε κάποιο λιμάνι της Αδριατικής ή ακόμα δυτικότερα».
Ένα από τα αντικείμενα που μετέφερε το πλοίο, το πιο μυστηριώδες απ’ όλα, ήταν ένα κουτί, μεγέθους και σχήματος κουτιού παπουτσιών, κατασκευασμένο από ξύλο και μέταλλο, που όταν ανασύρθηκε από τον βυθό δεν προκάλεσε κανένα ενδιαφέρον – τα αγάλματα και τα γυάλινα σκεύη ήταν πολύ πιο εντυπωσιακά.
Ωστόσο το σκουριασμένο αυτό κουτί, που είχε υποστεί μεγάλες φθορές από το θαλασσινό νερό και τον χρόνο, ήταν μια λεπτή και πολύτιμη κατασκευή που πρέπει να είχε συσκευαστεί με ασφάλεια σε ένα μικρό κιβώτιο ή κουτί για να προστατευτεί από τυχόν ζημιές και από τα στοιχεία της φύσης. Ένα τόσο μεγάλης αξίας αντικείμενο είναι απίθανο, επίσης, να είχε σταλεί στον προορισμό του ασυνόδευτο. Μπορούμε να εικάσουμε ότι ένας ειδικευμένος τεχνίτης συνόδευε το μηχανικό αντικείμενο σε όλο του το ταξίδι, από το εργαστήριο όπου είχε κατασκευαστεί μέχρι τον παραλήπτη του.
Πληροφορίες από lifo.gr
