Είναι η ελεύθερη κατάδυση χόμπι, πάθος ή εξάρτηση; O Γιώργος Παυλίδης εκπαιδευτής ελεύθερης κατάδυσης και πρώτων βοηθειών, έχει καθημερινή σχέση και επαφή με τη θάλασσα εδώ και 30 περίπου χρόνια.
Το ατού του όπως περιγράφει ο ίδιος στην πλατφόρμα Ενάλιος, η ελεύθερη κατάδυση, είτε σαν απλός δύτης είτε σαν εκπαιδευτής, θηρευτής ή και διασώστης. Η μαγεία και ο κίνδυνος είναι στοιχεία που εναλλάσσονται όταν βρίσκεται κανείς στο αλμυρό νερό, για χόμπι ή δουλειά.
Μια αλλιώτικη συνέντευξη και μια ανατρεπτική περιγραφή στον Ενάλιο, της θάλασσας και της ανεξάντλητης μαγείας που μας προσφέρει, από τον εκπαιδευτή Γιώργο Παυλίδη.
Στη Θάλασσα ότι δώσεις θα πάρεις
«Από αρχαιοτάτων χρόνων έγινε αντιληπτή και αποδεκτή η σύνδεση της θάλασσας και των υδάτινων χώρων του πλανήτη με την δημιουργία την εξέλιξη και την επιβίωση μας σαν είδος. Αυτή η σχέση όμως δεν είναι διπολική. Δεν αλληλεξαρτόμαστε. Χωρίς τη θάλασσα ο άνθρωπος παύει να υπάρχει. Χωρίς τον άνθρωπο η θάλασσα συνεχίζει να υπάρχει και μάλιστα καλύτερη.
Η φύση διαθέτει μια αυτονομία ευάλωτη. Έχει, όμως όπως ο Όμηρος μας έμαθε, την Αχίλλειο της πτέρνα της. Και αυτή σήμερα είναι ο άνθρωπος. Για όσο διαχειριζόμαστε ορθά αυτό που μας δόθηκε, η φύση θα μας ανταποδίδει με το ίδιο νόμισμα.
Όμως κάποιοι γίναμε καταχραστές και άπληστοι σε πολλά σημεία και ιδιαίτερα στο θαλάσσιο χώρο. Η θάλασσα όμως, πληρώνει σκληρά και τοις μετρητοίς. Ότι δώσεις θα λάβεις.
Η ενασχόληση του ανθρώπου με τη θάλασσα μπορεί να βασίζεται σε πολλούς λόγους και αιτίες. Αν όμως πίσω από τον όποιο λόγο δεν υπάρχει αποδοχή και αντίληψη της θέσης μας στη φύση, της σχέσης μας με τη θάλασσα και του σεβασμού που πηγάζει από όλα αυτά με μαθηματική ακρίβεια το αποτέλεσμα θα είναι αρνητικό και συχνά μακάβριο. Μάθε λοιπόν να αγαπάς τη θάλασσα αλλά… Σωστά!
Του ζητήσαμε να μας αναλύσει τι είναι η ελεύθερη κατάδυση και τι άλλαξε από τους αρχαίους πολιτισμούς μέχρι σήμερα, στις υποβρύχιες καταδύσεις…
– Η Κύπρος μας αν και μικρή περιβάλλεται από θάλασσα και έχει μια φυσική αυτονομία την οποία η ιστορία μας δείχνει ότι την ζήλεψαν πολλοί. Κατακτητές και έμποροι των εθνών έχουν περάσει εποχιακά αφήνοντας ο κάθε ένας το στίγμα του. Τώρα τους λέμε τουρίστες. Αυτός είναι και ο λόγος μεταξύ άλλων που επέφερε μία καθυστέρηση στην εξέλιξη μας στον κόσμο της κατάδυσης .
Γνωρίζοντας ότι οι πρώτες πατέντες για πέδιλα και μάσκες εμφανίζονται κατά τον B’ Παγκόσμιο πόλεμο, μπορούμε να αντιληφθούμε την αρχή αλλά και την συμπυκνωμένη εξέλιξη της δραστηριότητας μας. Η συνέχεια όμως έδειξε σε όλους πως έχουμε κερδίσει μια θέση στην ιστορία. Μάλιστα τις τελευταίες δεκαετίες αισθητή. Μέχρι τις αρχές του 1990 η αυτόνομη κατάδυση κυριαρχούσε με φτωχό συγγενή της την Ελεύθερη Κατάδυση. Όμως όλα έμελλε να αλλάξουν γρήγορα.
1995 Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΟΜΙΛΩΝ
Μια χρονιά που σημάδεψε την αρχή της συλλογικής σκέψης. Ο κόσμος της ελεύθερης κατάδυσης διαχωρίστηκε από τον ομφάλιο λώρο της αυτόνομης και αποκτούσε επιτέλους ξεχωριστή μορφή. Και κάπου εκεί αρχίζει ένα ταξίδι τόσο εντυπωσιακό σε αποτελέσματα αλλά και τραγικό από πλευράς άγνοιας.
Κάπου εκεί μπήκαν στη ζυγαριά, οι λέξεις ικανότητες αλλά και υποξία, υπερκαπνία, υπεραερισμός και άλλες που έχριζαν μεγαλύτερης σημασίας από εμάς. Στη συνέχεια προστέθηκε και ο ανταγωνισμός. Υγιείς αλλά και αθέμιτος. Σε μια περίοδο όπου όλοι αισθάνθηκαν την απουσία ισορροπίας και παιδείας.
2001 ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΚΑΤΑΔΥΣΗΣ
Η εποχή με την πρώτη φουρνιά εκπαιδευμένων Ελευθέρων Δυτών και σε μικρή περίοδο στο νησί μας, οι πρώτοι Κύπριοι Εκπαιδευτές. Εκεί άρχισε να μπαίνει μία τάξη και να γίνεται στροφή στην ελεύθερη κατάδυση, με ασφάλεια και βασισμένη σε τεκμηριωμένες γνώσεις, εμπειρία και ικανότητες .
Η ζυγαριά όμως ακόμη και σήμερα καταδεικνύει ότι έγιναν βήματα μπροστά αλλά και άλματα πίσω, όταν προέκυπταν ατυχήματα με μεγάλο κόστος. Γιατί καμιά επιτυχία δεν αξίζει την απώλεια του υπέρτατου αγαθού της ζωής.
Τι χρειάζεται να γνωρίζουμε πριν αποφασίσουμε ότι θέλουμε να δοκιμάσουμε ελεύθερη κατάδυση και πόσο σημαντική είναι γι αυτήν, η φυσική μας κατάσταση;
Ας αρχίσουμε με τη λέξη άπνοια. Άπνοια εννοούμε στη δραστηριότητα μας, την εκούσια παύση της αναπνευστικής λειτουργίας μας. Σε γενικές γραμμές το κράτημα δηλαδή της αναπνοής μας. Η ελεύθερη κατάδυση, είναι η κατάδυση με άπνοια. Αυτό απαιτεί την εγκατάλειψη της επιφάνειας και τη βύθιση μας στο υγρό στοιχείο που επιλέξαμε, είτε αυτό είναι θάλασσα, λίμνη, φράγμα, ποτάμι κλπ.
Η ικανότητα ή αν θέλετε το δικαίωμα αυτό το έχει ο κάθε άνθρωπος ανεξαρτήτου φύλου ηλικίας και φυσικής κατάστασης. Ο κάθε άνθρωπος μπορεί να κάνει ελεύθερη κατάδυση, γιατί είναι ένα δικαίωμα που μας δίδει η φύση μας. Η έλξη με το υγρό στοιχείο είναι αποδεκτή από όλους, κάτι το οποίο δεν μπορούμε να εξηγήσουμε με απόλυτη σαφήνεια.
Η επιστήμη μας κατατάσσει στα είδη που έχουν βγει από το νερό, η μυθολογία αναφέρεται σε πλάσματα του βυθού όπως οι γοργόνες, το hollywood στον aquaman οι ιστορικοί στις Ιαπωνέζες ΑΜΑ . Επίσης στον Έλληνα Σκυλλή με την κόρη του Ύδνα που εργάζονταν σαν ελεύθεροι δύτες, στον Ξέρξη φτάνοντας πλέον στον Στάθη Χατζή που βυθίστηκε στα εβδομήντα ένα μέτρα με σκανδαλόπετρα σαν σφουγγαράς που ήταν στο λιμάνι της Σύμης για να βοηθήσει στην ανέλκυση της άγκυρας κάποιου Ιταλικού αντιτορπιλικού.
Θυμάμαι την αναφορά του Ζακ Υβ Κουστό που πρόλαβε τον Χατζή ζωντανό και του έσφιξε το χέρι λέγοντας πως δεν θα το συγχωρούσε στον εαυτό του αν δεν το έπραττε αυτό. Μέχρι σήμερα όμως και η επιστήμη και η ιστορία και η μυθολογία ακόμη και η θρησκεία αναζητούν απαντήσεις ανατρέχοντας με το δικό τους τρόπο σε χώρους. Διαφορετικούς αλλά και όμοιους καταλήγοντας τελικά στη δημιουργία .
Κύπρος και Ελεύθερη Κατάδυση. Η δική μου θέση είναι να δούμε για πρώτη φορά τα δικά μας στοιχεία σαν Κύπριοι, αρνητικά και θετικά και μετά να τα κατατάξουμε στην θέση τους στον Παγκόσμιο χάρτη.
Ποιες οι διαφορές μεταξύ Free Diving και Scuba Diving; Και πως ξεχωρίζουμε το σωστό εξοπλισμό καταδύσεων;
Στην αυτόνομη κατάδυση απαιτείται συγκεκριμένος εξοπλισμός και εκπαίδευση. Στην ελεύθερη δεν είναι απαραίτητος, αλλά είναι θέμα επιλογής.
Στην αυτόνομη η συνεχής συντήρηση των πνευμόνων μας σε μέγιστη χωρητικότητα, επιβάλλει προσαρμογή στην ταχύτητα κατάδυσης και ανάδυσης ενώ στην ελεύθερη κατάδυση αυτό δεν ισχύει. Επίσης στην αυτόνομη κατάδυση είναι απαραίτητη η συνεχής υποστήριξη της ρύθμισης των πιέσεων μηχανικά ενώ στην ελεύθερη αυτό δεν υπάρχει.
Υπάρχουν πολλές διαφορές αλλά και πολλές ομοιότητες που καταλήγουν να ορίζουν τις μεθόδους αυτές. Η μεγαλύτερη τελικά ίσως να είναι η απλότητα της άσκησης της δεύτερης.
Πότε αρχίζουν τα δύσκολα;
Όταν κάποιος αποφασίσει να προχωρήσει πιo πέρα από την απλή κατάδυση. Να εμβαθύνει. Εκεί όλα αλλάζουν .Εκεί αρχίζουν τα δύσκολα .
Και η αυτόνομη και η ελεύθερη κατάδυση μπαίνουν σε άλλα πεδία γνώσης. Aπαιτείται και στις δύο περιπτώσεις σοβαρή εκπαίδευση και ο ανάλογος εξοπλισμός. Παλαιότερα, όπως και με πολλά άλλα θέματα, οι γνώσεις περνούσαν από γενιά σε γενιά με βάση την εμπειρία. Αυτό αποδείχθηκε ελλιπές. Οι γνώσεις παρουσίαζαν ασάφειες και κάπου εκεί δημιουργήθηκε η ανάγκη τεκμηριωμένων και πιστοποιημένων γνώσεων. Την περίοδο εκείνη άρχισαν να λειτουργούν οι σχολές και τα συστήματα και επιτέλους ανάλαβε ουσιαστικό ρόλο και ο νομοθέτης.
Τι μπορεί κανείς να ψαρέψει στο βυθό, κάνοντας ελεύθερη κατάδυση;
Μέσα από τις διάφορες δραστηριότητες που πηγάζουν από την ελεύθερη κατάδυση κυριαρχεί το ψάρεμα με τη χρήση όπλου .Το ψαροτούφεκο δηλαδή. Για να ασκήσει κανείς ελεύθερη κατάδυση κάποιος χρειάζεται δύο στοιχεία .
Ανθρώπινο παράγοντα και χώρο. Για να ασκήσει ψαροτούφεκο θέλει όμως άλλα δύο. Εξοπλισμό και θηράματα. Και φυσικά τις ευλογίες του νόμου.
Η είσοδος του ανθρώπου στη θηρευτική διαδικασία και αγωγή απαιτεί πλέον καλή φυσική κατάσταση τήρηση των κανόνων και των νόμων όπως και φυσικά επαφές. Ο εξοπλισμός προσαρμόζεται και γίνεται συγκεκριμένος.
Ο χώρος αποκτά άλλο νόημα , η λίστα των θηραμάτων εμφανίζεται αλλά και το μέτρο. Αρχικά δυστυχώς αρχίζει με ποσότητα και μετά ακολουθεί η ποιότητα. Έτσι ήταν πάντα δυστυχώς. Υπάρχει μεγάλη ποικιλία υδρόβιων όντων στο βυθό που ελκύουν τους καταδύτες θηρευτές αναλόγως της εποχής.
Ποια η πιο συναρπαστική εμπειρία σας στο βυθό και ποιο εφιαλτικό βίωμα θα θέλατε να ξεχάσετε;
Στα 30 χρόνια επαφής μου με τη θάλασσα μετρώ πολλές εμπειρίες και βιώματα. Έχω μετρήσει σαν θηρευτής και έχω μετρηθεί σαν θήραμα αρκετές φορές. Και αυτό είναι καλό. Είναι η φυσική τροφική αλυσίδα που υπάρχει στη φύση και έχω αποδεχθεί ότι είμαι μέρος αυτής.
Παρά την μαγεία και την ομορφιά που κρύβει το φυσικό τοπίο, έχω βρεθεί και στη θέση να επέμβω σε διασώσεις. Βίωσα και βιώνω και τις δύο πλευρές με έντονα συναισθήματα.
Η πεμπτουσία του να σώζεις μια ανθρώπινη ζωή
Την απώλεια ζωής συνανθρώπων μας με κύρια αιτία τον υγρό πνιγμό. Αλλά και την μαγική στιγμή της επιστροφής τους στη ζωή.
Τα συναισθήματα εκείνη τη στιγμή που ακούς την πρώτη εισπνοή του πάσχοντα, δεν μπορούν να μετρηθούν ή να συγκριθούν με κανένα θήραμα και καμία άλλη επιτυχία. Και δεν ξεχνιούνται.
Κρατώ για μια στιγμή τη σιγή μου ως φόρο τιμής. Μια μικρή παύση τιμώντας τις αναμνήσεις που επέστρεψαν να μου θυμίσουν στιγμές σαν αυτές. Είμαι άνθρωπος της φύσης . Όπως οι περισσότεροι από εμάς.
- Οι φωτογραφίες είναι από την προσωπική συλλογή του Γιώργου Παυλίδη, ο οποίος τις μοιράζεται με τους αναγνώστες του enalios.com.cy σε μια προσωπική κατάθεση ψυχής.
