Η Σαγκάη βγαίνει σιγά σιγά από ένα εξαντλητικό lockdown για την νόσο COVID που έχει κλειδώσει την πόλη από τον Μάρτιο. Παρόλο που το λιμάνι της Σαγκάης, το οποίο διακινεί το ένα πέμπτο του όγκου ναυτιλίας της Κίνας, λειτουργούσε καθ’ όλη τη διάρκεια των αυστηρών μέτρων περιορισμού, οι εργασίες ήταν περιορισμένες. Πολλές αποστολές είτε ακυρώθηκαν, είτε αναβλήθηκαν είτε επαναδρομολογήθηκαν σε άλλα κινεζικά μεγάλα λιμάνια όπως το Ningbo-Zhousan.
Με την πόλη να ανοίγει πλήρως την 1η Ιουνίου, το λιμάνι αναμένεται «να πάρει φωτιά», καθώς οι κατασκευαστές προσπαθούν να ανταποκριθούν στις καθυστερήσεις, με σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις σε όλο τον κόσμο. Είναι ένα παράδειγμα του πώς οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού το 2022 έχουν αποσταθεροποιηθεί με τρόπους που δεν ήταν εμφανείς στην αρχή του έτους.
Εκτός από τη Σαγκάη, άλλα μεγάλα κινεζικά λιμάνια όπως αυτό της Σιενζέν, έχουν επίσης επηρεαστεί από τα lockdown. Και μετά υπάρχει η Ουκρανία. Ο πόλεμος έχει ωθήσει τις τιμές για αγαθά και υπηρεσίες ακόμη υψηλότερες από τις προβλεπόμενες αυξήσεις για το 2022, καθώς και επιπρόσθετες υλικοτεχνικές δυσκολίες.
Σύμφωνα με τον παγκόσμιο δείκτη πίεσης της εφοδιαστικής αλυσίδας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης -ο οποίος λαμβάνει υπόψη ζητήματα όπως οι ναύλοι, οι χρόνοι παράδοσης και οι καθυστερήσεις – οι αλυσίδες εφοδιασμού βρίσκονται υπό άνευ προηγουμένου πίεση – και πρόσφατα επιδεινώθηκαν.
Η Ουκρανία μπορεί να μην θεωρείτο ως βασικός οικονομικός εταίρος, αλλά αποτελούσε ένα σημαντικό εμπόδιο για τις αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων πολύ πριν ξεκινήσει ο πόλεμος. Αυτό οφειλόταν στην κακή λιμενική υποδομή και στη μεγάλη συγκέντρωση παγκόσμιων αποθεμάτων καλαμποκιού και σιταριού που διακινούνται.
Το ηλιέλαιο για τηγάνισμα εισαγόταν από Ρωσία και Ουκρανία. Το αλεύρι για το κουρκούτι ήρθε από την Ουκρανία. Μεγάλο μέρος των ψαριών αλιεύονταν από ρωσικές μηχανότρατες, αλλά πρόκειται να επηρεαστούν από κυρώσεις. Όλες αυτές οι περιπτώσεις, μεταφράζεται σε ελλείψεις ή/και αυξημένες τιμές.
Έπειτα, υπάρχει η ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο, των οποίων οι τιμές έχουν εκτοξευθεί στα ύψη χάρη στις κυρώσεις, επηρεάζοντας τα πάντα, από τις παραδόσεις μέχρι την παραγωγή τροφίμων. Και δεδομένου ότι η Ρωσία είναι βασικός παίκτης στην αγορά λιπασμάτων, ακόμη και οι πατάτες εγχώριας καλλιέργειας θα γίνουν ακριβότερες αρκετά σύντομα.
Με τα λιμάνια της Ουκρανίας να είναι αποκλεισμένα εδώ και μήνες, η Ρωσία κατηγορείται επίσης ότι κατακρατεί παράνομα τρόφιμα που προορίζονταν για εξαγωγή στην παγκόσμια αγορά. Οι αναπτυσσόμενες χώρες πλήττονται περισσότερο, ενώ στις πλουσιότερες χώρες, οι φτωχότερες σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος. Ακόμη και όταν τελειώσει η σύγκρουση, η επανεκκίνηση των εξαγωγών τροφίμων από την Ουκρανία δεν θα είναι εύκολη. Η χωρητικότητα στις χερσαίες μεταφορές είναι περιορισμένη και η θάλασσα, εκτός από τον ρωσικό αποκλεισμό, ναρκοθετείται σε μεγάλο βαθμό.
Πέρα από τα τρόφιμα, ο αντίκτυπος του πολέμου στις τιμές της ενέργειας και των καυσίμων έχει κάνει τόσο την παραγωγή όσο και τις μεταφορές πιο ακριβές σε γενικές γραμμές, επιδεινώνοντας τις επιπτώσεις από τα προβλήματα COVID της Κίνας. Αυτό έχει χτυπήσει σημαντικούς δυτικούς παίκτες, συμπεριλαμβανομένων των Apple, Tesla, Adidas, Amazon και General Electric. Η χαλάρωση των περιορισμών στην Κίνα επιτρέπει πλέον σε ορισμένους, όπως η Volkswagen και η Tesla, να επανεκκινήσουν την παραγωγή, αλλά οι καθυστερήσεις της εφοδιαστικής παραμένουν, με τα πάντα, από την υγειονομική περίθαλψη μέχρι τα gadgets ψυχαγωγίας, να επηρεάζονται.
Σε όλο τον κόσμο, πολλά μεγάλα λιμάνια παρουσίασαν συμφόρηση το 2021, με τα λιμάνια της δυτικής ακτής των ΗΠΑ στο Λος Άντζελες και το Λονγκ Μπιτς να αντέχουν μεγάλες περιόδους με δεκάδες πλοία να περιμένουν να ελλιμενιστούν. Αυτό μειώθηκε αισθητά στις αρχές του 2022, αλλά η επιστροφή του λιμένα της Σαγκάης στην κανονική λειτουργία είναι πιθανό να οδηγήσει σε έναν χείμαρρο προϊόντων που κατευθύνεται δυτικά, καθώς οι κατασκευαστές κάνουν ό,τι μπορούν για να εκκαθαρίσουν τις εκκρεμείς παραγγελίες.
Αυτό πιθανότατα θα σημαίνει συμφόρηση και καθυστερήσεις στο δυτικό άκρο τις επόμενες εβδομάδες. Εν τω μεταξύ, η αυξημένη ζήτηση για πλοία θα επηρεάσει δυνητικά τις τιμές των ναύλων, οι οποίες πενταπλασιάστηκαν το 2021. Οποιεσδήποτε περαιτέρω αυξήσεις θα ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση στις τιμές καταναλωτή.
