Νέα

  • ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Οι ήχοι του ωκεανού δεν είναι τυχαίοι – Τι έμαθαν οι επιστήμονες από τη μελέτη τους

Τη δεκαετία του 1980 οι κάτοικοι μίας κοινότητας στην Καλιφόρνια, δυσκολεύονταν να κοιμηθούν τα καλοκαίρια, εξαιτίας ενός παράξενου θορύβου που ακουγόταν τα βράδια, τον οποίο δεν μπορούσαν μάλιστα να εξηγήσουν, καθώς δεν γνώριζαν από πού προερχόταν.

Αρχικά απέκλεισαν τον θόρυβο από γεννήτριες και εξέτασαν ακόμη και την πιθανότητα μυστικών στρατιωτικών δοκιμών. Τελικά το μυστήριο έλυσαν τοπικοί ερευνητές στο κοντινό ενυδρείο Στέινχαρτ, οι οποίοι εντόπισαν τους ενόχους. Ο περίεργος θόρυβος ήταν το τραγούδι ερωτοτροπίας των αρσενικών φρύνων που έκαναν ό,τι μπορούσαν για να προσελκύσουν τα θηλυκά στις υποβρύχιες φωλιές τους.

Τότε, ο τομέας της βιοακουστικής (η επιστημονική μελέτη της παραγωγής, μετάδοσης και αντίληψης των ήχων των ζώων) ήταν ένας εξαιρετικά εξειδικευμένος και σχετικά απομακρυσμένος ερευνητικός τομέας. Η υποβρύχια βιοακουστική ήταν ακόμη πιο εξειδικευμένη, με λίγα μόνο εργαστήρια να έχουν πρόσβαση στον ακριβό εξοπλισμό και την τεχνογνωσία που απαιτούνταν για την εγγραφή και την αποκρυπτογράφηση υδάτινων ηχοτοπίων.

Τα φθηνότερα κιτ- ικανά για πιο ακριβείς εγγραφές- και το ισχυρό λογισμικό ανοιχτού κώδικα, έφεραν από τότε τη μελέτη των υδάτινων ήχων στις επιστημονικές μάζες. Αυτό οδήγησε σε μια ευρύτερη κατανόηση του ήχου στη θάλασσα. Και αποδεικνύεται ότι ο ωκεανός είναι πράγματι ένα πολύ θορυβώδες μέρος.

Οι επιστήμονες ανακαλύπτουν τώρα τον βαθμό στον οποίο τα υδρόβια ζώα παράγουν ήχο και τον ρόλο που διαδραματίζει ο κάθε ήχος.

Για παράδειγμα, πολλά εμπορικά σημαντικά είδη ψαριών, όπως ο μπακαλιάρος, χορογραφούν τις περίπλοκες εμφανίσεις τους με την παραγωγή ενός γρυλίσματος ή βουητών. Ο ήχος παίζει εξίσου σημαντικό ρόλο στη σύνθετη σεξουαλική ζωή του θορυβώδους ψαριού των κοραλλιογενών υφάλων της Καραϊβικής, του μαύρου χωριού.

Αυτά τα ψάρια είναι ερμαφρόδιτα και έχουν τη δυνατότητα να παράγουν σπέρμα και ωάρια ταυτόχρονα. Κάνουν θορύβους κατά τη διάρκεια της ερωτοτροπίας για να δώσουν σήμα στο σύντροφό τους εάν ενεργούν προσωρινά ως «αρσενικό» ή «θηλυκό» καθώς ανταλλάσσουν σεξουαλικά κύτταρα.

Η εξέλιξη έχει προσαρμόσει τα ψάρια για ζωή σε περιβάλλοντα όπου τα συνθήματα εκτός του ήχου μπορεί να είναι λιγότερο αξιόπιστα. Όταν το νερό είναι θολό, εάν είναι σκοτεινό ή αν ζουν κάτω από έναν βράχο ή ένα αναποδογυρισμένο κέλυφος μαλακίου, τότε ακόμα κι αν ο υποψήφιος σύντροφός τους δεν μπορεί να τους δει, μπορεί να τους.

Το πρόβλημα για πολλά θαλάσσια ζώα τώρα, ωστόσο, είναι  η παρέμβαση στο φυσικό τους περιβάλλον,  από θόρυβο ανθρώπινους θορύβους ευρείας συχνότητας που προέρχονται από τη ναυτιλία ή τη γεώτρηση. Αυτές οι δραστηριότητες καθιστούν ακόμη την επικοινωνία μεταξύ των θαλάσσιων ειδών, όχι μόνο στον τομέα του ερωτικού καλέσματος και της συνεύρεσης.

WM8042 Sardine Run in Moalboal, Cebu, Philippines

Τα ευρωπαϊκά χέλια είναι ψάρια υπό εξαφάνιση που ξεκινούν τη ζωή τους στον Ατλαντικό Ωκεανό αλλά μεταναστεύουν σε ποτάμια και λίμνες για να αναπτυχθούν, πριν επιστρέψουν στη θάλασσα για να γεννήσουν. Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι ο θόρυβος που συναντούν γύρω από τις γεμάτες βάρκες ακτές, μπορεί να τους εμποδίσει να αντιδράσουν στα αρπακτικά και να μειώσουν τις πιθανότητές τους να επιβιώσουν.

Αλλά δεν είναι μόνο η θορυβώδης ανθρώπινη δραστηριότητα που εμποδίζει τα ζώα που βασίζονται στον υποβρύχιο ήχο να επιβιώσουν και να ευημερήσουν. Η κλιματική αλλαγή έχει μια πολύπλοκη επίδραση στα υποβρύχια ηχητικά τοπία, κάτι που διαφαίνεται έντονα στους κοραλλιογενείς υφάλους. Όταν οι κοραλλιογενείς ύφαλοι λευκαίνουν, ως απόκριση στην αύξηση της θερμοκρασίας και της οξύτητας των ωκεανών, υπάρχει συνήθως μια δραματική μείωση των θορύβων που προέρχονται από αυτά τα ενδιαιτήματα.

Σε έναν υγιή ύφαλο, ο συνδυασμός αμέτρητων γαρίδων που τσιμπολογούν δημιουργεί ένα ακουστικό σημάδι που χρησιμοποιούν οι υποψήφιοι κάτοικοι των προνυμφικών υφάλων, οι οποίοι παρασύρονται στα ωκεάνια ρεύματα για να πλοηγηθούν προς τα κατάλληλα ενδιαιτήματα και να εγκατασταθούν. Καθώς οι θορυβώδεις επιβάτες εγκαταλείπουν έναν ανθυγιεινό ύφαλο και τα επίπεδα ήχου πέφτουν, η στρατολόγηση των εισερχόμενων ζώων πέφτει επίσης, επιταχύνοντας τον θάνατο του υφάλου.

Macro of an Amano shrimp ( Caridina japonica ) in a fish tank

Η βελτιωμένη κατανόηση των υποβρύχιων ήχων στους κοραλλιογενείς υφάλους μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να παρακολουθούν την πορεία αυτών των οικοσυστημάτων. Σε μια πρόσφατη εργασία με επικεφαλής τα Πανεπιστήμια του Έξετερ και του Μπρίστολ, οι ερευνητές μελέτησαν κοραλλιογενείς υφάλους που είχαν υποστεί εκτεταμένες ζημιές από το ψάρεμα με εκρηκτικά .

Παρακολούθησαν την ανάκαμψη του υφάλου μετά την τεχνητή αποκατάσταση με νέα υγιή κοράλλια. Καθώς αυτοί οι κατεστραμμένοι ύφαλοι ανέκαμψαν, η ποσότητα και η ποικιλία των ήχων που κατέγραψαν άρχισε να ταιριάζει με αυτές των παρθένων υφάλων.

Ακόμη καλύτερα, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη γνώση για να βοηθήσουμε τους κατεστραμμένους κοραλλιογενείς υφάλους να ανακάμψουν πιο γρήγορα. Χρησιμοποιώντας υποβρύχια ηχεία, οι επιστήμονες μπόρεσαν να αναπαράγουν ήχους που έχουν καταγραφεί σε υγιείς υφάλους για να δελεάσουν τα ψάρια και άλλα ζώα να επιστρέψουν στα ενδιαιτήματα των κοραλλιών, επιταχύνοντας τη φυσική διαδικασία αναγέννησης.

Το θετικό από  την εξέλιξη στην  κατανόηση των ήχων του ωκεανού, είναι ότι ο άνθρωπος αρχίζει να αντιμετωπίζει σταδιακά τις πολλές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ζωή στη θάλασσα.

Περισσότερες Κατηγορίες

ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΕΝ ΠΛΩ

X