Το μεγαλύτερο παγόβουνο του κόσμου, γνωστό και ως Α23a, αρχίζει να διαλύεται και να λιώνει στα θερμότερα νερά του νότιου Ατλαντικού Ωκεανού, όπως κάνουν τα παγόβουνα εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Κάποτε το παγόβουνο είχε το ίδιο μέγεθος με το νησί Οαχού, στη Χαβάη. Πλέον, έχει αρχίσει να διαλύεται με γοργούς ρυθμούς σε πολλά και πολύ μεγάλα κομμάτια, σύμφωνα με τους επιστήμονες από την Βρετανική Ανταρκτική Υπηρεσία (BAS), η οποία παρακολουθεί στενά τις κινήσεις του.
Το Α23a παρακολουθείται στενά από τους επιστήμονες από τότε που αποκολλήθηκε ή γεννήθηκε από την παγοκρηπίδα Φίλσερ Ροννέ, (Filchner-Ronne), στην Ανταρκτική το 1996. Μπορεί να φέρει τον τίτλο του μεγαλύτερου παγόβουνου, όμως υπάρχουν φορές που υπερκεράστηκε από μεγαλύτερα αλλά βραχύβια παγόβουνα, για να τον επανακτήσει όταν αυτά διαλύθηκαν.
Είναι το παλαιότερο ενεργό παγόβουνο καθώς κατάφερε να επιβραδύνει τη φυσική του φθορά κολλώντας δύο φορές μετά την αποκόλληση του από το μητρικό παγόβουνο. Αυτό σημαίνει ότι, κατάφερε να παραμείνει σε πιο κρύα νερά περισσότερο από άλλα. Τώρα, το σχεδόν 40 ετών παγόβουνο φαίνεται ότι φτάνει στο τέλος του ταξιδιού. «Το παγόβουνο διαλύεται γρήγορα και απορρίπτει πολύ μεγάλα κομμάτια, τα οποία χαρακτηρίζονται ως μεγάλα παγόβουνα από το Εθνικό Κέντρο Πάγου των ΗΠΑ που τα παρακολουθεί», είπε ο Άντριου Μέιχερς (Andrew Meijers), ωκεανογράφος στο BAS, στο NPR την Πέμπτη 4/9.
O Tεντ Σκάμπος (Ted Scambos), ανώτερος ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο στο Μπόουλντερ, ειδικός στις πολικές περιοχές λέει ότι αυτό είναι μέρος του φυσιολογικού κύκλου ζωής των παγόβουνων, κάτι που συμβαίνει εδώ και χιλιετίες και δεν φαίνεται να σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή. «Είναι ένα μεγάλο καθημερινό φαινόμενο που κάνει ο πλανήτης μας ως μέρος των καθημερινών του διαδικασιών», είπε.
Αυτό που δεν ήταν φυσιολογικό ήταν η πορεία του A23a για να φτάσει σε αυτό το σημείο. Ήταν καθηλωμένο για δεκαετίες στον βυθό της θάλασσας Γουέντελ (Weddell), αφού σχεδόν αμέσως κόλλησε σε έναν αμμώδη ύφαλο σε ρηχά νερά μετά την αποκόλλησή του τη δεκαετία του 1980. Τελικά ελευθερώθηκε το 2020 και ξεκίνησε να κατευθύνεται προς τον ανοιχτό ωκεανό στα τέλη του 2023. Αλλά στη συνέχεια, τον Αύγουστο του 2024, κόλλησε ξανά. Αυτή τη φορά ήταν περιστρεφόμενο αργά σε ένα είδος ωκεάνιου στροβίλου γνωστού ως στήλη Τέιλορ (Taylor).
Εκεί έμεινε, περιστρεφόμενο παιχνιδιάρικα στις δορυφορικές εικόνες για μήνες, πριν ελευθερωθεί ξανά στα τέλη της προηγούμενης χρονιάς, μεταφερόμενο προς βορρά από το ισχυρό ρεύμα. Σε μια τελευταία δραματική στιγμή, το A23a φαινόταν να πλησιάζει το νησί Νότια Γεωργία στις αρχές αυτής της χρονιάς, απειλώντας τις αποικίες φώκιας και πιγκουίνων εκεί, αλλά καθηλώθηκε περίπου 50 μίλια από την ακτή του νησιού μέχρι τον Μάρτιο.
Ο Meijers από το BAS λέει ότι τώρα το A23a βρίσκεται σε νερά πολύ πάνω από το μηδέν, πράγμα που σημαίνει ότι θα διαλυθεί γρήγορα τις επόμενες εβδομάδες.
«Αυτό, σε συνδυασμό με τη συνεχή μετακίνησή του προς βορρά και την έλευση της νότιας άνοιξης, σημαίνει ότι πιθανότατα θα διασπαστεί γρήγορα σε παγόβουνα πολύ μικρά για να παρακολουθούνται περαιτέρω», λέει. Τελικά, θα είναι πολύ μικρό για να φαίνεται από δορυφόρο. Ακόμα και όμως στην παρακμή του, το A23a θα συνεχίσει να βοηθά τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τα τεράστια παγόβουνα και πώς επηρεάζουν το περιβάλλον γύρω τους.
Νωρίτερα φέτος, λήφθηκαν δείγματα από τα περιβάλλοντα που επηρεάστηκαν από την πορεία του A23a, τα οποία θα δώσουν πληροφορίες για τη ζωή που θα μπορούσε να εμφανιστεί μετά από αυτό, καθώς το γλυκό νερό αναμειγνύεται με το αλμυρό και για την επίδραση που μπορεί να έχει στα επίπεδα άνθρακα στον ωκεανό, σύμφωνα με τους επιστήμονες του BAS.
Ο Σκάμπος (Scambos) από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο, στο Μπόουλντερ λέει ότι τέτοιες έρευνες μπορούν να συνεισφέρουν στην επιστήμη που ελπίζεται ότι θα έχει αντίκτυπο για πολύ μακρινό μέλλον.
«Είναι μια ακόμη ευκαιρία να κατανοήσουμε μερικές από τις διαδικασίες που διέπουν αυτούς τους γιγάντιους παγετώνες», λέει. «Στην πραγματικότητα, αυτοί, οι παγετώνες, είναι πολύ σημαντικοί όσον αφορά τον έλεγχο της ανόδου της στάθμης της θάλασσας μακροπρόθεσμα».
Πηγή: news.azmp.org
