Αλέξης Νικολάου
Director- Distributed Ledger Technologies
Grant Thornton Cyprus
Ιούλιος 2020
Ο κόσμος του Blockchain πάει πέρα από το Bitcoin, το οποίο ήταν η πρώτη εφαρμογή της τεχνολογίας. Είναι μια αποκεντρωμένη και ψηφιακή σειρά εγγραφών που δεν μπορούν να παραποιηθούν, δημιουργώντας έτσι εμπιστοσύνη και ανθεκτικότητα. Το Blockchain λειτουργεί με την αρχή του peer-to-peer που εξαλείφει τον έλεγχο από μια κεντρική οντότητα. Χρησιμοποιεί την κρυπτογραφία ως βάση των συναλλαγών, διασφαλίζοντας έτσι τη διαφάνεια καθ ‘όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Επιπλέον, κάθε συναλλαγή είναι ανιχνεύσιμη από οποιονδήποτε.
Παρά την πρόσφατη τεχνολογική επανάσταση, η ναυτιλία παραμένει μια παραδοσιακή βιομηχανία και οι διαδικασίες που ακολουθούν τα μέρη, σε πολλές περιπτώσεις, είναι σχεδόν αρχαϊκές. Επί του παρόντος, οι περισσότερες από τις ναυτιλιακές συναλλαγές περιλαμβάνουν μεγάλο αριθμό εγγράφων, όπως συμβόλαια πώλησης, συμφωνίες ναύλωσης, φορτωτικές, έγγραφα λιμένα, πιστωτικές επιστολές και άλλα που σχετίζονται με το πλοίο και το φορτίο. Όλα αυτά τα έγγραφα ενδέχεται να χρειαστεί να περάσουν από μια μακρά αλυσίδα μερών, καθώς η σημασία τους παραμένει υψηλή τόσο για την πραγματοποίηση διαφόρων πληρωμών όσο και για τη μεταφορά και παράδοση του φορτίου. Για παράδειγμα οι φορτωτικές οι οποίες ξεκινούν από τους φορτωτές στο λιμάνι φόρτωσης, περνούν από αρκετές τράπεζες μέχρι να φτάσουν στον δέκτη. Αυτή η διαδικασία μπορεί να είναι τόσο χρονοβόρα που είναι συχνό συμβάν τα πλοία να φτάνουν στο λιμάνι εκφόρτωσης πριν από την φορτωτική.
Η τεχνολογία του Blockchain, ως ένα ασφαλές, αποκεντρωμένο και κρυπτογραφημένο δημόσιο καθολικό, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε διάφορες εφαρμογές στη ναυτιλία και να φέρει μια επανάσταση στον τρόπο διεξαγωγής του εμπορίου. Το Blockchain θα μπορούσε να μετατρέψει ολόκληρες τις διαδικασίες σε έναν παράδεισο χωρίς χαρτί, στον οποίο όλα τα συνδεδεμένα μέρη σε κάθε συναλλαγή (π.χ. πωλητές / αγοραστές φορτίου, πλοιοκτήτης, ναυλωτής, τράπεζες, πράκτορες, τελωνεία, λιμενικές αρχές κ.λπ.) με τη χρήση δημόσιων και ιδιωτικών κλειδιών (public and private keys) θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν συναλλαγές, να ανταλλάξουν και να αποθηκεύσουν πληροφορίες σε κρυπτογραφημένη μορφή, να εκτελέσουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις, να δώσουν και να αποδεχτούν οδηγίες και να ανταλλάξουν με ασφάλεια τις πληρωμές.
Εκτός από τη χρήση του ως δημόσιου καθολικού, μία από τις μεγαλύτερες επαναστάσεις που θα μπορούσε να φέρει το blockchain στη ναυτιλιακή βιομηχανία είναι τα «έξυπνα συμβόλαια» (smart contracts). Πρόκειται για συμβάσεις με τη μορφή προγράμματος υπολογιστή που τρέχει και αυτο-εκτελείται στο Blockchain και το οποίο θα εφαρμόζει αυτόματα τους όρους και τις προϋποθέσεις οποιασδήποτε συμφωνίας μεταξύ των μερών. Αυτοί οι όροι και προϋποθέσεις ναύλωσης και φορτωτικής θα αποτελούν βασικό μέρος του λογισμικού και δεν θα μπορούν να αλλαχθούν από τα μέρη. Με αυτό τον τρόπο, προχωρούμε σε μια ψηφιακή αγορά όπου μια σύμβαση θα δημοσιευτεί από τον Ιδιοκτήτη ή τον Ναυλωτή και το άλλο μέρος θα διαπραγματευτεί την τιμή / ναύλο απευθείας μέσω του δικτύου Blockchain.
Στη συνέχεια, τα έξυπνα συμβόλαια θα εκτελεστούν από ένα δίκτυο υπολογιστών που χρησιμοποιεί συναινετικά πρωτόκολλα (consensus protocols) για να προσδιορίσει την σειρά ενεργειών που προκύπτουν από τον κώδικα της σύμβασης και με αυτόν τον τρόπο για την αυτοματοποίηση υπολογισμών, εγκρίσεων και άλλων δραστηριοτήτων συναλλαγών. Πριν από τη χρήση του Blockchain, αυτός ο τύπος έξυπνης σύμβασης ήταν αδύνατο να συμβεί επειδή τα μέρη μιας συμφωνίας θα διατηρούσαν ξεχωριστές βάσεις δεδομένων.
Η παραποίηση εγγράφων στη βιομηχανία της Ναυτιλίας γίνεται ολοένα και πιο συχνό φαινόμενο. Κατά μέσο όρο, οι ναυτιλιακές εταιρείες μπορούν να χρησιμοποιούν περισσότερα από 40 διαφορετικά πιστοποιητικά για την επαλήθευση πληροφοριών στις καθημερινές τους δραστηριότητες. Η διευρυμένη ρύθμιση για αύξηση της ασφάλειας στη θάλασσα, και της μείωσης του κινδύνου θαλάσσιας ρύπανσης αυξάνει τα γενικά έξοδα οποιασδήποτε ναυτιλιακής εταιρείας.
Ως αποτέλεσμα, πολλές πλοιοκτητικές εταιρείες πιεζόμενες να κερδίσουν νέα συμβόλαια, αγνοούν τη δέουσα επιμέλεια όταν συναλλάσσονται με νέους εταίρους.
Αυτές οι προκλήσεις μπορούν επίσης να αντιμετωπιστούν με τη χρήση της τεχνολογίας Blockchain, μειώνοντας και αυτοματοποιώντας τις μακροχρόνιες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Εταιρείες όπως η Block.co, εταιρεία spin-off του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, το οποίο κατατάσσεται στην πρώτη θέση παγκοσμίως στον τομέα του Blockchain, προσφέρει λύσεις βασισμένες στην εν λόγω τεχνολογία για διασφάλιση της αυθεντικότητας όλων αυτών των πιστοποιητικών και καθιστά ανιχνεύσιμη την οποιαδήποτε προσπάθεια παραποίησης τους.
