Στις σύγχρονες εξελίξεις του Ρωσό-ουκρανικού πολέμου, οι επενδυτές επιπρόσθετα των υφιστάμενων κινδύνων της αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Κίνας, έρχονται ενώπιον γεωπολιτικών κινδύνων που είχαν να αντιμετωπίσουν από το Ψυχρό Πόλεμο ενώ η σημασία των δυο χωρών ως παραγωγοί πολλών αγαθών δημιουργεί υψηλούς κινδύνους στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Όπως έχει διαφανεί στο παρελθόν ειδικότερα με τις πετρελαϊκές κρίσεις, η υψηλή εξάρτηση πολλών κρατών από την προμήθεια ενός μόνο κράτους, μπορεί να έχει τεράστιες επιπτώσεις με τη μορφή ντόμινο για όλες τις επιχειρήσεις, ακριβώς λόγω της διεθνούς και εσωτερικής επιχειρηματικής αλληλεξάρτησης. Άλλωστε όπως η διαφοροποίηση του χαρτοφυλακίου στις επενδυτικές αποφάσεις είναι βασική αρχή, το αντίστοιχο θα έπρεπε να ισχύσει στις προμήθειες βασικών αγαθών. Παράλληλα σημαντική επίπτωση έχουν οι συνεργάτες/third party στην εφοδιαστική αλυσίδα, οι οποίοι είτε επηρεάστηκαν από την σύγκρουση είτε από τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στην Ρωσία.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις θα συνεχίσουν να υπάρχουν τα επόμενα χρόνια και αυτές oι εντάσεις θα συνεχίσουν να διαχέονται γρήγορα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και, τελικά, στο κόστος του προϊόντος, το οποίο θα αυξάνεται με ταχύτητα. Αυτός είναι ένας από τους τρέχοντες κινδύνους για τις επιχειρήσεις καθότι είναι πολύ δύσκολο να αντιδράσουν εφόσον πολλές φορές δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένες.
Συνεπώς, όπως σε πολλές περιπτώσεις, η αιτία των διακυμάνσεων τιμών εντοπίζεται σε γεωπολιτικά γεγονότα, όπως χαρακτηριστικά συμβαίνει με την αύξηση της τιμής της ενέργειας και της τιμής των σιτηρών άμεσα λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και της αύξησης πολλών άλλων αγαθών λόγω του αυξημένου πληθωρισμού, δημιουργώντας μια αλυσιδωτή επιρροή σε πολλούς κλάδους. Άλλωστε, όπως δείχνουν οι πρόσφατες εξελίξεις στη κυπριακή ναυτιλία με την παρεμπόδιση πλοίων υπό κυπριακή σημαία από τη Τουρκία στα στενά της Μαύρης Θάλασσας (ιστορικά ένα από τα πολυπόθητα σημεία της περιφέρειας), πέραν της αναπόφευκτης καθυστέρησης και αύξησης του κόστους για τις εν λόγω ναυτιλιακές εταιρείες, αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα δραστηριοποίησης στη συγκεκριμένη περιοχή.
Αντίστοιχα, η γεωπολιτική διαδραματίζει σημαντικό ρόλο για τους επενδυτές, όχι μόνο για την διαχείριση των κινδύνων που προκύπτουν από τις επενδύσεις τους αλλά και για την αξιοποίηση των ευκαιριών που εκπορεύονται από γεωπολιτικές αναταραχές. Φυσικά, αυτό προϋποθέτει επενδυτές με μεγαλύτερη ανοχή στον κίνδυνο (risk appetite) ενώ πολλές φορές χρειάζεται ισχυρή διαφοροποίηση και υψηλότατες αποδόσεις για να αντισταθμιστεί.
Για παράδειγμα, ο λόγος που μετά από περιόδους πολέμου βλέπουμε μεγάλη αύξηση στις επενδύσεις κεφαλαίου είναι λόγω της δυναμικότητας της φύσης του πολέμου. Συγκεκριμένα, λόγω της καταστροφικής επιρροής που έχει στις εσωτερικές δομές του κράτους καταρρίπτοντας τις κατεστημένες παραδόσεις, μεταβάλλει άρδην τα υφιστάμενα συμφέροντα και αφήνει κενό σε πιο επιθετικούς επενδυτές να αναλάβουν δράση. Ωστόσο, όλα αυτά παραμένουν εκτός μιας δομημένης συζήτησης και ανάλυσης των στελεχών ώστε να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα που θα ενδυναμώσουν τον οργανισμό απέναντι στις γεωπολιτικές μεταβολές. Η γεωπολιτική πρέπει να μπει στην ατζέντα του διοικητικού συμβουλίου.
Συνολικά, είναι προφανές πως η υψηλή αλληλεξάρτηση είναι μια κοινώς αποδεκτή παγκόσμια κατάσταση που εγείρει ερωτήματα και προκλήσεις για το διεθνές σύστημα και τους δρώντες του. Σε αυτό το σημείο, οργανισμοί οι οποίοι φιλοδοξούν να πλοηγηθούν επιτυχώς μέσα σε αυτό το τεταμένο διεθνές σύστημα θα έπρεπε να γνωρίζουν τουλάχιστον τι αντιμετωπίζουν. Βέβαια, η διενέργεια ερευνών και μελετών τάσεων παρέχει ορισμένες πληροφορίες για τη καταναλωτική βάση, αλλά υπολείπεται της διασύνδεσης με τα διάφορα παρακλάδια που προκύπτουν στο διεθνές σκηνικό. Γι’ αυτό η γεωπολιτική ως μεταβλητή είναι αναγκαία για την συνολική απεικόνιση της κατάστασης που αντιμετωπίζει ένας οργανισμός, όχι μόνο στην καταναλωτική του βάση αλλά και στις λειτουργίες του, τόσο εγχώρια αλλά και διεθνώς.
Λαμβάνοντας υπόψη τα μεγέθη των παγκόσμιων οικονομιών – 100 τρις δολάρια- ακόμη και μικροί τριγμοί μεταξύ τους, μπορούν να προκαλέσουν μεγάλη αναστάτωση στις αγορές. Όταν μια σχετικά μικρή οικονομία όπως της Ουκρανίας επέφερε τόσο έντονες άμεσες και έμμεσες συνέπειες σε όλο το κόσμο, πολλές φορές είναι αρκετά απροσδόκητο πως αντίστοιχες οικονομίες στην άλλη πλευρά του κόσμου μπορούν να επηρεάσουν τη δική μας οικονομία.
Πηγή: Χαραλαμποπούλου Αγγελική, (2023) ‘’Η Γεωπολιτική ως παράγοντας κατά τη λήψη στρατηγικών επιχειρηματικών αποφάσεων’’, European University Cyprus: https://repo.euc.ac.cy/handle/123456789/2752?show=full
