Οι νέες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ προς το Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ αναζωπυρώνουν την ένταση στις αγορές πετρελαίου. Οι τιμές κινούνται ανοδικά, με τους επενδυτές παγιδευμένους ανάμεσα σε σενάρια αποκλιμάκωσης και κλιμάκωσης.
Οι διεθνείς αγορές ενέργειας εισέρχονται σε νέα φάση νευρικότητας, καθώς οι απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προς το Ιράν για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ ενισχύουν τις ανησυχίες για τον παγκόσμιο εφοδιασμό σε πετρέλαιο. Το αμερικανικό αργό ενισχύθηκε περίπου κατά 2% στα 114,81 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent Ιουνίου κινήθηκε ελαφρώς υψηλότερα στα 110,50 δολάρια.
Γεωπολιτική κλιμάκωση και ενεργειακό σοκ
Ο Τραμπ υιοθέτησε εξαιρετικά σκληρή ρητορική, δηλώνοντας σε ανάρτησή του ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Ουάσιγκτον είναι έτοιμη για μαζικά πλήγματα σε κρίσιμες ιρανικές υποδομές, από εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής έως γέφυρες, εάν η Τεχεράνη δεν ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ έως τις 03:00 τα ξημερώματα της Τετάρτης, ώρα Κύπρου.
Το κλείσιμο της στρατηγικής αυτής θαλάσσιας διόδου, από την οποία σε προπολεμικές συνθήκες διέρχονταν περίπου 20 εκατ. βαρέλια αργού και προϊόντων ημερησίως, έχει προκαλέσει σοκ στην προσφορά, εκτινάσσοντας τις τιμές αργού, καυσίμων αεροσκαφών, ντίζελ και βενζίνης από το ξέσπασμα του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου. Η Τεχεράνη, σύμφωνα με δημοσιεύματα, απορρίπτει την αμερικανική πρόταση προσωρινής κατάπαυσης του πυρός και αντιπροτείνει ένα ευρύτερο σχέδιο 10 σημείων, με μόνιμο τερματισμό των εχθροπραξιών, πρωτόκολλο ασφαλούς διέλευσης, άρση κυρώσεων και ανοικοδόμηση.
Αβέβαιη ειρήνη, εύθραυστες αγορές
Παρά τις ενδείξεις ότι ΗΠΑ και Ιράν συζητούν πλαίσιο συμφωνίας, οι πιθανότητες άμεσης κατάπαυσης του πυρός πριν από την προθεσμία κρίνονται περιορισμένες. Ο Ντόναλντ Τραμπ αναγνώρισε ότι η ιρανική πλευρά κατέθεσε «σημαντική πρόταση», αν και «όχι αρκετά καλή», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης της διορίας εφόσον καταγραφεί πρόοδος.
Στο μεταξύ, η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ δείχνει μόνο οριακά σημάδια ανάκαμψης. Σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Market Intelligence, τη Δευτέρα διήλθαν οκτώ δεξαμενόπλοια, έναντι λιγότερων από δύο ημερήσιων διελεύσεων τον Μάρτιο, αλλά ακόμη πολύ κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα. Ο αναλυτής Μάικλ Γουάν εκτιμά ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον 3 έως 6 μήνες για πλήρη αποκατάσταση των ροών, ώστε να φτάσει επαρκής προσφορά στις ασιατικές οικονομίες που ήδη βιώνουν ενεργειακή πίεση.
Ο Εντ Γιαρντένι, πρόεδρος της Yardeni Research, περιγράφει το κλίμα ως «ομίχλη πολέμου», σημειώνοντας ότι οι επενδυτές δεν μπορούν να προεξοφλήσουν ούτε ιρανική υποχώρηση ούτε αμερικανική κλιμάκωση. Η αβεβαιότητα αυτή διατηρεί το risk premium στο πετρέλαιο αυξημένο και καθιστά τις διεθνείς αγορές ευάλωτες σε κάθε νέα ανάρτηση ή δήλωση από τον Λευκό Οίκο ή την Τεχεράνη.
