Eνώ οι κανονισμοί για τη μείωση των εκπομπών αερίων γίνονται ολοένα πιο αυστηροί, η ανακύκλωση γερασμένων πλοίων στη ναυτιλία, θεωρείται αναπόφευκτη.
Ο Αναπληρωτής Διευθυντής Ασφάλειας και Προστασίας του Υπουργείου Ναυτιλίας Κύπρου, Ιωάννης Ευστρατίου υπέδειξε τις τρέχουσες ελλείψεις του Κανονισμού της ΕΕ για την Ανακύκλωση Πλοίων (SRR), ζητώντας επιτακτική την υιοθέτηση μίας πιο αποφασηστικής πολιτικής .
Σύμφωνα με κορυφαίο εκπρόσωπο της BIMCO, 15.000 πλοία με χωρητικότητα νεκρού βάρους άνω των 600 εκατομμυρίων τόνων, θα μπορούσαν να ανακυκλωθούν την επόμενη δεκαετία. Οι πιθανές επιπτώσεις αυτού του αριθμού για το περιβάλλον και την ασφάλεια είναι σημαντικές.
Το EU SRR στοχεύει στην πρόληψη, μείωση και ελαχιστοποίηση ατυχημάτων, τραυματισμών και άλλων αρνητικών επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον, που σχετίζονται με την ανακύκλωση πλοίων, που φέρουν σημαία χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το EU SRR, που τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2013, αφορά όλα τα πλοία με σημαία ΕΕ, ολικής χωρητικότητας 500 τόνων και άνω. Ωστόσο, η μόνη υποχρέωση που έχουν τα πλοία από τρίτες χώρες, είναι να διατηρούν Απογραφή Επικίνδυνου Υλικού όταν καταπλέουν σε ευρωπαϊκό λιμάνι ή αγκυροβόλιο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε ανώνυμη δημόσια διαβούλευση σχετικά με την αξιολόγηση του ΕΕΑ SRR, η οποία θα διαρκέσει έως τις 7 Ιουνίου 2023. Η Επιτροπή μπορεί στη συνέχεια να ξεκινήσει αναθεώρηση του κανονισμού.
Η Κύπρος πιστεύει ότι αυτό αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την αντιμετώπιση μιας σημαντικής έλλειψης στο SRR της ΕΕ.
Ο τρέχων κατάλογος της ΕΕ είναι ανεπαρκής, ιδίως τα μεγάλα θαλάσσια πλοία, λόγω των περιορισμών μήκους και βυθίσματος ορισμένων εισηγμένων ναυπηγείων και έλλειψης χωρητικότητας λόγω της αυξανόμενης κατασκευής, μετασκευής και ανακύκλωσης πλοίων εσωτερικής ναυσιπλοΐας, αλιευτικών και στρατιωτικών πλοίων. Η χωρητικότητα περιορίζεται ακόμη περισσότερο, επειδή αυτά τα εγκεκριμένα από την ΕΕ ναυπηγεία SRR χρησιμοποιούνται από πλοία που δεν φέρουν σημαία ΕΕ.
Εκτός από αυτές τις προκλήσεις, η τροποποίηση του 2019 στη Σύμβαση της Βασιλείας, η οποία ρυθμίζει τον Έλεγχο της Διασυνοριακής Διακίνησης Επικίνδυνων Αποβλήτων και τη Διάθεσή τους, σημαίνει ότι τα πλοία με σημαία ΕΕ απαγορεύεται να ανακυκλώνονται σε εγκαταστάσεις, σε χώρες που δεν αποτελούν μέρος του Οργανισμού φόρουμ για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ). Ως εκ τούτου, οι εγκαταστάσεις ανακύκλωσης που δεν ανήκουν στον ΟΟΣΑ εξαιρούνται επί του παρόντος από τον κατάλογο των εγκεκριμένων εγκαταστάσεων της ΕΕ.
Αυτά τα εμπόδια ενθαρρύνουν ορισμένους ιδιοκτήτες να σημάνουν ξανά πλοία για το τελικό τους ταξίδι για να αποφύγουν τους κανονισμούς της ΕΕ, στέλνοντάς τα σε εγκαταστάσεις ανακύκλωσης σε χώρες του τρίτου κόσμου, όπως το Μπαγκλαντές, η Ινδία και το Πακιστάν, οι οποίες δεν είναι εγκεκριμένες από την SSR.
Ως εκ τούτου, απαιτείται επειγόντως η κατάρτιση ενός ευρωπαϊκού καταλόγου εγκεκριμένων εγκαταστάσεων με επαρκή χωρητικότητα. Αυτός ο κατάλογος θα πρέπει να περιέχει εγκαταστάσεις που πληρούν τις απαιτήσεις του SRR της ΕΕ που περιλαμβάνει γεωγραφικά ισορροπημένες εγκαταστάσεις, οι οποίες μπορούν να ανακυκλώνουν μεγάλα θαλάσσια πλοία και να εγγυώνται επαρκή ικανότητα ανακύκλωσης που αντικατοπτρίζει τις ανάγκες της αγοράς.
Η θέση της Κύπρου είναι ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να αναλάβουν παγκόσμια ευθύνη δημιουργώντας κίνητρα και κατάλληλα πλαίσια για βιώσιμες λύσεις ανακύκλωσης μακροπρόθεσμα σε χώρες της ΕΕ, του ΟΟΣΑ και εκτός ΟΟΣΑ. Η Κύπρος έχει δεσμευτεί να βελτιώσει τις συνθήκες εργασίας, υποστηρίζοντας παράλληλα τις οικονομίες αυτών των χωρών του τρίτου κόσμου.
Για το σκοπό αυτό, η Κύπρος θεωρεί επιτακτική την επικύρωση της Σύμβασης του Χονγκ Κονγκ, καθώς αυτό θα υποστηρίξει την αναβάθμιση περισσότερων εγκαταστάσεων ανακύκλωσης σε χώρες του τρίτου κόσμου.
