Hχηρά μηνύματα για τη ναυτιλία, ενόψει της Κυπριακής Προεδρίας στην ΕΕ, θυμίζοντας από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ποιες ήταν και παραμένουν οι πραγματικές απειλές για τη ναυτιλία και ποιες μεγάλες δυνάμεις ερείζουν τα ωφέλη της, έστειλε σε πρόσφατη ομιλία του ο τέως Πρόεδρος, νυν Αντιπρόεδρος της Κυπριακής Ένωσης Πλοιοκτητών Ανδρέας Χατζηγιάννης.
Ο κύριος Χατζηγιάννης χαρακτήρισε ως μια καλή ευκαιρία, με την έναρξη της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρώπης, να βρεθεί ξανά στο επίκεντρο η ναυτιλία και η ανταγωνιστικότητα. Η Κύπρος είπε, “έχει αποδείξει ότι: όταν μιλά για τη ναυτιλία, η Ευρώπη δεν μπορεί να την αγνοεί. Και σήμερα δεν είμαστε μόνοι. Η ανησυχία είναι παγκόσμια. Οι φωνές πληθαίνουν”.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες σημείωσε, ήδη πρωτοστατούν: Με ναυπηγήσεις στην ίδια την Αμερική, επενδύσεις για αναβίωση της βιομηχανίας, υπέρογκους δασμούς για προστασία της παραγωγής. Αλλά συμπλήρωσε ο Κύπριος εφοπλιστής, “ο ανταγωνισμός είναι άνισος: αυτόνομες, χαμηλής συγκέντρωσης μονάδες, απέναντι σε, ένα Κράτος–μία βιομηχανία–μία ναυτιλία. Δεν αποκαθίσταται μόνο με δασμούς”.
Η ιστορία έδειξε ότι τα ναυπηγεία σε ΗΠΑ και Ευρώπη δεν είναι βιώσιμα, επισήμανε ο κύριος Χατζηγιάννη, σημειώνοντας ότι, το πρόβλημα είναι διεθνές, η λύση επίσης. Λύση είναι η στρατηγική αυτάρκειας και η διεθνής συνεργασία τόνισε, κάνοντας λόγο για ένα δίκτυο ναυπηγείων σε χώρες της ελεύθερης αγοράς: με ανταγωνιστικό εργατικό δυναμικό,με καινοτομία και τεχνολογία αιχμής, με συνεργασία από Ιαπωνία, Κορέα και άλλες χώρες, καθώς και πολιτική στήριξη από H.Π.Α., Ε.Ε., και χώρες της ελεύθερης οικονομίας.
“Χωρίς παραγωγή δεν υπάρχει κυριαρχία. Χωρίς αυτάρκεια δεν υπάρχει στρατηγική. Όχι φόροι στη ναυτιλία. Αλλά συλλογική, αποτελεσματική, βιώσιμη λύση που θα εγγυάται τη συνέχιση της ανταγωνιστικής ναυπηγικής”, το μήνυμα του κυρίου Χατζηγιάννη.
Διαφορετικά προειδοποίησε, η Δύση θα κινδυνεύσει να παραδώσει τα κλειδιά της ναυτιλίας, και τότε, θα χαθεί για πάντα η ελπίδα για επανάκτηση της ανταγωνιστικότητάς μας. Τότε συμπλήρωσε, η ιστορική Δύση- του Διαφωτισμού, της Βιομηχανικής Επανάστασης, της Τεχνολογίας και της Καινοτομίας- θα καταντήσει ένας απλός πάροχος υπηρεσιών.
Eπικαλέστηκε τον Μοντεσκιέ ο οποίος είπε ότι : “Το εμπόριο είναι η φυσική θεραπεία της προκατάληψης και η βάση της ειρήνης” και τον Τσόρτσιλ ο οποίος χαρακτήρισε την “Ανοιχτή θάλασσα, σύμβολο της ελευθερίας. Όποιος κρατά τον έλεγχο των θαλασσών, κρατά το κλειδί της Ιστορίας».
Ιστορική αναδρομή και η εξελιγκτική πορεία της ναυτιλίας
“Μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο κόσμος χωρίστηκε: Από τη μία οι δημοκρατίες με οικονομία της αγοράς και εσωτερικό ανταγωνισμό, από την άλλη, τα κράτη με κεντρικά ελεγχόμενη οικονομία, χωρίς ανταγωνισμό. Τα ναυπηγεία της ελεύθερης αγοράς, μέσα από τον ανταγωνισμό, γέννησαν τεχνολογία και καινοτομία” περιγράφει ο κύριος Χατζηγιάννης.
Χίλιες ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες σε σκληρό ανταγωνισμό όπως είπε, διαμορφώσαν στην ναυτιλία αυτό που οι οικονομολόγοι αποκαλούν «σχεδόν τέλειο ανταγωνισμό», ρίχνοντας κατακόρυφα το κόστος μεταφοράς. Ο τέλειος ανταγωνισμός στον ελεύθερο κόσμο υπέδειξε:
- έκανε την μεταφορά σχεδόν ανέξοδη,
- έσπασε το φράγμα της απόστασης,
- “κατάργησε” τα σύνορα, άνοιξε τον δρόμο της εμπορικής ολοκλήρωσης,
- επιτάχυνε τη διεθνή εξειδίκευση,
- αύξησε θεαματικά την παραγωγικότητα,
- Και απελευθέρωσε το συγκριτικό πλεονέκτημα.
Αυτό είναι το θαύμα της ναυτιλίας, ανέφερε, “ο αόρατος σκελετός της παγκόσμιας οικονομίας,
ο καταλύτης της ολοκλήρωσης, ο κινητήρας της ευημερίας. Ο Ricardo το είχε πει καθαρά: «Κάθε χώρα ευημερεί όταν το εμπόριο κατευθύνεται από το συγκριτικό της πλεονέκτημα.”
Συνεχίζοντας ο Κύπριος εφοπλιστής, ανέφερε ότι, η Δύση, η μόνη πυρηνική δύναμη τότε, στην ιστορική καμπή της αντιπαράθεσης της με τον κομμουνισμό, δεν χρειάστηκε να στηριχθεί στην στρατηγική της υπεροχή. Η Σοβιετική Ένωση δεν μπόρεσε να ακολουθήσει αυτήν την εντυπωσιακή ανάπτυξη, κατέρρευσε αναίμακτα και οι λαοί της Ανατολικής Ευρώπης ελευθερώθηκαν. Κι όμως θύμισε, η μεγάλη νίκη της Δύσης δεν αξιοποιήθηκε.
Αντί να στηριχθεί η Ρωσία ώστε να ενταχθεί στην ελεύθερη αγορά τόνισε, “αφέθηκε να επιστρέψει στη μοναρχία. Η ιστορική ευκαιρία χάθηκε. Την ίδια στιγμή, η Κίνα έδειχνε τον δικό της δρόμο. Η Δύση, συνεπαρμένη από την υπεροψία της νίκης της επί της Σοβιετικής Ένωσης, δεν περίμενε την κοινωνική ωρίμανση και την μετάβαση της Χώρας στην ελεύθερη οικονομία αγοράς. Άνοιξε τις αγορές της, στηρίζοντας το οικονομικό σύστημα που νόμιζε πως είχε νικήσει”.
Δεν υπολόγισε:
- ότι η ναυτιλία, που χάρισε στη Δύση τη νίκη, επί της Σοβιετικής Ένωσης ,θα γινόταν ο σωλήνας σύνδεσης της παγκόσμιας οικονομίας και το όχημα της κινεζικής ανόδου,
- ότι θα μετέφερε αυτόματα το προϊόν, του ανεξάντλητου φθηνού εργατικού δυναμικού, στις αγορές της Δύσης,
- ότι το δίπολο «φθηνή εργασία – φθηνή μεταφορά» δεν θα έφερνε μόνο εξαγωγές, αλλά και τα ίδια τα εργοστάσια και την τεχνολογία της Δύσης,
- ότι όταν το πλεονέκτημα αυτό απελευθερωνόταν, η Δύση δεν θα είχε απάντηση: θα χάνονταν εργοστάσια, θέσεις εργασίας, τεχνογνωσία· η Κίνα θα περνούσε από τη μίμηση, στη στρατηγική υπεροχή.
Τα κινεζικά προϊόντα θα πλημμύριζαν τις αγορές. Η εξάρτηση θα γινόταν παγκόσμια κανονικότητα.
Έτσι, η χώρα που απέρριψε το μοντέλο της ελεύθερης αγοράς, θα αποκτούσε τα μέσα για να διεκδικήσει στρατηγική υπεροχή. Ο Peter Drucker, είπε: “Η παραγωγικότητα δεν είναι τα πάντα· αλλά σε βάθος χρόνου, είναι, σχεδόν τα πάντα”. Το κρίσιμο δεν ήταν η αντιγραφή· ήταν ότι όλα, συνέβαιναν, χωρίς η Κίνα να γίνει χώρα μέλος της ελεύθερης αγοράς: ένα Κράτος–μία βιομηχανία, χωρίς εσωτερικό ανταγωνισμό. Όσο η βιομηχανία μεταφερόταν στην Κίνα, αυξανόταν εμπόριο και μεταφορά. Κι όταν ελέγχεις τις μεταφορές, η ναυτιλία γίνεται υπερόπλο.
Η κυριαρχία της Κίνας στη ναυτιλιακή βιομηχανία
Σε μόλις 25 χρόνια η Κίνα απέκτησε τον μεγαλύτερο στόλο, και πάνω από το 70% της ναυπηγικής παραγωγής. Αυτό δεν είναι μόνο οικονομία. Είναι γεωστρατηγική. Όποιος ελέγχει τα ναυπηγεία, ελέγχει τα πλοία. Όποιος ελέγχει τα πλοία, ελέγχει το εμπόριο. Κι όποιος ελέγχει το εμπόριο, ασκεί ισχύ, χωρίς να υψώσει φωνή. Όπως είπε ο Σουν Τσου: «Η ύψιστη τέχνη της ισχύος είναι να επιβάλεις τη θέλησή σου χωρίς να χρειαστεί να πολεμήσεις.»
Ακόμη και σήμερα, ο κίνδυνος δεν είναι άμεσα ορατός. Ο σημερινός στόλος, προϊόν ακόμα του ανταγωνισμού, παραμένει πολυμερισμένος και σε τέλειο ανταγωνισμό.
Κι ενώ η Κίνα χτίζει το αύριο της, η Ευρώπη επαναπαύεται: Σε υπερδανεισμό, σε φθηνές εισαγωγές, στην ψευδαίσθηση ότι υπηρεσίες και τουρισμός αρκούν. Αντί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της, εγκλωβίζεται σε υπερβολές «απανθρακοποίησης» της ναυτιλίας.
Οι πλοιοκτήτες σύμφωνα με τον κύριο Χατζηγιάννη ανέδρασαν και πρωτοστάτησαν στη θέσπιση του “οικονομικού διαχειριστή” του πλοίου και τη μετακύλιση του μεγαλύτερου μέρους των τελών σε αυτόν. Μια κρίσιμη ανάσα λογικής συνέπειας. Ένα φρένο στον κίνδυνο.
Η προώθηση του Net-Zero Frame Work και το κόστος για την πλοιοκτησία
Σήμερα εξήγησε ο κύριος Χατζηγιάννης, “η Ευρώπη, με την Κίνα, προωθεί το ‘Πλαίσιο Μηδενικών Εκπομπών’, το NZF (Net-Zero Framework). Ένα πλαίσιο με τεράστιο κόστος για τους πλοιοκτήτες έως το 2050. Ένα σύστημα, που δεν μειώνει ρύπους, αλλά μόνο φορολογεί.
Ένα σύστημα που επιβαρύνει χωρίς να θεραπεύει, αφού εναλλακτικά καύσιμα δεν είναι διαθέσιμα για χρήση και οι τεχνολογικές βελτιώσεις δεν μπορούν να αποδώσουν ουσιαστικό περιβαλλοντικό όφελος στην ατμόσφαιρα”.
Η Κίνα είπε, το στηρίζει γιατί εξυπηρετεί την υπεροχή της στη ναυπηγική. Γνωρίζει ότι τα σημερινά πλοία, με αυτήν τη φορολόγηση,θα οδηγηθούν πρόωρα στη διάλυση και ότι η ίδια η Κίνα θα τα αντικαταστήσει. Η Κίνα χτίζει το αύριο της. Η Ευρώπη δεν έχει τίποτα να κερδίσει από την πρόωρη διάλυση του στόλου της.
Η Ευρώπη, αντί να θωρακίσει πρώτα τη βάση της, δημιουργεί στρέβλωση της αγοράς, τροφοδοτώντας την κινεζική υπεροχή.
Κλείνοντας την ομιλία του η οποία έγινε στο δείπνου στο Προεδρικό Μέγαρο το οποίο παρέθεσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προς τιμή των πλοιοκτητών και υψηλών προσκεκλημένων της ναυτιλίας στο πλαίσιο του Maritime Cyprus 2025, o κύριος Χατζηγιάννης ανέφερε ότι ο στόχος για τους πλοιοκτήτες παραμένει καθαρός: Πρόοδος. Βιομηχανική συνέχεια, Ναυπηγική ικανότητα.
Η Δύση κατέ΄ληξε, κέρδισε τον Ψυχρό Πόλεμο. Δεν μπορεί να χάσει την Ειρήνη. Έχει ακόμη τη δύναμη. Έχει ακόμη τη ναυτιλία.
